{"id":197,"date":"2026-09-07T16:53:58","date_gmt":"2026-09-07T13:53:58","guid":{"rendered":"http:\/\/test.ide.org.tr\/?page_id=197"},"modified":"2026-10-03T22:39:25","modified_gmt":"2026-10-03T19:39:25","slug":"idea","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/idea\/","title":{"rendered":"\u0130DEA"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-0e47273b wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">\u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcnce Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan \u0130DEA Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 B\u00fclteni, gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ilm\u00ee ve fikr\u00ee \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na alan a\u00e7may\u0131, farkl\u0131 co\u011frafya ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7evreleri aras\u0131ndaki etkile\u015fimi g\u00fc\u00e7lendirmeyi ve \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temel meselelerini \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyan\u0131n sorunlar\u0131yla bulu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7layan uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 b\u00fcltenidir. Din, d\u00fc\u015f\u00fcnce, ahl\u00e2k, toplum ve siyaset ba\u015fta olmak \u00fczere geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede ara\u015ft\u0131rma, deneme, terc\u00fcme ve de\u011ferlendirme yaz\u0131lar\u0131na yer veren \u0130DEA, T\u00fcrk\u00e7enin yan\u0131 s\u0131ra Arap\u00e7a ve \u0130ngilizce gibi farkl\u0131 dillerde kaleme al\u0131nan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da yay\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Bug\u00fcne kadar yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 yedi say\u0131da \u201cBir Milat Olarak Gazze\u201d, \u201c\u0130mtihan M\u0131 Emanet Mi?\u201d, \u201cTaha Abdurrahman \u00d6zel Say\u0131s\u0131\u201d ve \u201cYapay Zek\u00e2 \u00c7a\u011f\u0131nda \u0130nsan ve Anlam\u201d gibi konularla g\u00fcncel meseleleri ve \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temel tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 farkl\u0131 disiplinlerden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n katk\u0131lar\u0131yla ele alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130DEA, d\u00fczenli aral\u0131klarla, farkl\u0131 co\u011frafya, dil ve d\u00fc\u015f\u00fcnce geleneklerini bulu\u015fturan, yeni soru ve tart\u0131\u015fmalara alan a\u00e7an canl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce zemini olu\u015fturmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:8%\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-0e47273b wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div data-wp-context=\"{&quot;tabsId&quot;:&quot;tabs_1&quot;,&quot;activeTabIndex&quot;:0}\" data-wp-init=\"callbacks.onTabsInit\" data-wp-interactive=\"core\/tabs\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleTabKeyDown\" class=\"wp-block-tabs is-layout-flow wp-block-tabs-is-layout-flow\">\n<div aria-label=\"Sekmeli i\u00e7erik\" role=\"tablist\" class=\"wp-block-tab-list is-layout-flex wp-block-tab-list-is-layout-flex\"><button aria-controls=\"tabs_1-tab-0\" data-wp-bind--aria-selected=\"state.isActiveTab\" data-wp-bind--tabindex=\"state.tabIndexAttribute\" data-wp-context=\"{&quot;tabIndex&quot;:0}\" data-wp-on--click=\"actions.handleTabClick\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleTabKeyDown\" id=\"tab__tabs_1-tab-0\" type=\"button\" role=\"tab\">Say\u0131 7<\/button><button aria-controls=\"tabs_1-tab-1\" data-wp-bind--aria-selected=\"state.isActiveTab\" data-wp-bind--tabindex=\"state.tabIndexAttribute\" data-wp-context=\"{&quot;tabIndex&quot;:1}\" data-wp-on--click=\"actions.handleTabClick\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleTabKeyDown\" id=\"tab__tabs_1-tab-1\" type=\"button\" role=\"tab\">Say\u0131 6<\/button><button aria-controls=\"tabs_1-tab-2\" data-wp-bind--aria-selected=\"state.isActiveTab\" data-wp-bind--tabindex=\"state.tabIndexAttribute\" data-wp-context=\"{&quot;tabIndex&quot;:2}\" data-wp-on--click=\"actions.handleTabClick\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleTabKeyDown\" id=\"tab__tabs_1-tab-2\" type=\"button\" role=\"tab\">Say\u0131 5<\/button><button aria-controls=\"tabs_1-tab-3\" data-wp-bind--aria-selected=\"state.isActiveTab\" data-wp-bind--tabindex=\"state.tabIndexAttribute\" data-wp-context=\"{&quot;tabIndex&quot;:3}\" data-wp-on--click=\"actions.handleTabClick\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleTabKeyDown\" id=\"tab__tabs_1-tab-3\" type=\"button\" role=\"tab\">Say\u0131 4<\/button><button aria-controls=\"tabs_1-tab-4\" data-wp-bind--aria-selected=\"state.isActiveTab\" data-wp-bind--tabindex=\"state.tabIndexAttribute\" data-wp-context=\"{&quot;tabIndex&quot;:4}\" data-wp-on--click=\"actions.handleTabClick\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleTabKeyDown\" id=\"tab__tabs_1-tab-4\" type=\"button\" role=\"tab\">Say\u0131 3<\/button><button aria-controls=\"tabs_1-tab-5\" data-wp-bind--aria-selected=\"state.isActiveTab\" data-wp-bind--tabindex=\"state.tabIndexAttribute\" data-wp-context=\"{&quot;tabIndex&quot;:5}\" data-wp-on--click=\"actions.handleTabClick\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleTabKeyDown\" id=\"tab__tabs_1-tab-5\" type=\"button\" role=\"tab\">Say\u0131 2<\/button><button aria-controls=\"tabs_1-tab-6\" data-wp-bind--aria-selected=\"state.isActiveTab\" data-wp-bind--tabindex=\"state.tabIndexAttribute\" data-wp-context=\"{&quot;tabIndex&quot;:6}\" data-wp-on--click=\"actions.handleTabClick\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleTabKeyDown\" id=\"tab__tabs_1-tab-6\" type=\"button\" role=\"tab\">Say\u0131 1<\/button><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-tab-panels\">\n<section hidden aria-labelledby=\"tab__tabs_1-tab-0\" data-wp-bind--hidden=\"!state.isActiveTab\" id=\"tabs_1-tab-0\" role=\"tabpanel\" tabindex=\"0\" class=\"wp-block-tab-panel is-layout-flow wp-block-tab-panel-is-layout-flow\"><div class=\"_df_thumb \" id=\"df_5834\"  _slug=\"idea-sayi-7\" data-title=\"idea-sayi-7\" wpoptions=\"true\" thumb=\"http:\/\/test.ide.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Sayi-7-Kapak.png\" thumbtype=\"\" >\u0130DEA Say\u0131 7<\/div><script class=\"df-shortcode-script\" nowprocket type=\"application\/javascript\">window.option_df_5834 = {\"outline\":[],\"autoEnableOutline\":\"false\",\"autoEnableThumbnail\":\"false\",\"overwritePDFOutline\":\"false\",\"direction\":\"1\",\"pageSize\":\"0\",\"source\":\"http:\\\/\\\/test.ide.org.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Sayi-7_Yapay-Zeka-Caginda-Insan-ve-Anlam.pdf\",\"wpOptions\":\"true\"}; if(window.DFLIP && window.DFLIP.parseBooks){window.DFLIP.parseBooks();}<\/script>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Edit\u00f6rden<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Her \u00e7a\u011fda insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren devrimler olmu\u015ftur. Bunlar bazen siyaseti, bazen iktisad\u0131 bazen de toplumsal hayat\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kimi zaman sava\u015flarla, kimi zaman ink\u0131laplarla, kimi zamansa buhranlarla ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bunlar\u0131n tamam\u0131nda \u00f6zne hep insan olmu\u015ftur. Ancak yapay zek\u00e2 devrimi, \u00f6ncekiler gibi g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde de\u011fil, sessiz bir \u015fekilde gelmi\u015f; sadece siyaseti, iktisad\u0131 ve toplumsal hayat\u0131 de\u011fil, bizzat insan\u0131n kendisini de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Ya\u015fant\u0131m\u0131zda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131klar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bizden insan olman\u0131n hasletlerini bir bir \u00e7ekip almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n yerine okuyan, veri toplayan, hesap yapan hatta onun ad\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnen bir varl\u0131k olarak yeni bir insan, dahas\u0131 yeni bir d\u00fcnya in\u015fas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Durum \u00f6yle bir h\u00e2l ald\u0131 ki art\u0131k mesele makinelerin insandan ne al\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, insan\u0131n nelerden vazge\u00e7ti\u011fidir. Zira insan, yapay zek\u00e2 ile kurdu\u011fu ili\u015fkide, ak\u0131l muhakemesini, kalbin idrakini ve iradenin h\u00fcrriyetini feda eder olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Byung-Chul Han\u2019a g\u00f6re, algoritmalar bize gelece\u011fi ge\u00e7mi\u015f \u00fczerinden in\u015fa eder; b\u00f6ylece gelecek, ge\u00e7mi\u015fin bir t\u00fcrevi haline gelir. Oysa insan\u0131 makineden ay\u0131ran en b\u00fcy\u00fck haslet, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez olmas\u0131, hata yapabilmesi ve o hatan\u0131n i\u00e7inden yepyeni bir anlam \u00e7\u0131karabilmesidir. Biz bug\u00fcn, deyim yerindeyse kararlar\u0131m\u0131z\u0131 algoritmik olas\u0131l\u0131klara teslim ederek, hayat\u0131n o muazzam belirsizli\u011fini ve \u201cbeklenmedik olan\u0131 se\u00e7me\u201d iradesini kaybediyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla bu konudaki sorular, yapay zek\u00e2n\u0131n insan\u0131n yerini almas\u0131 de\u011fil, insan\u0131n kendi koltu\u011funu g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak yapay zek\u00e2ya b\u0131rakmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131n\u0131nca anlam kazan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Bu say\u0131m\u0131zda, yapay zek\u00e2y\u0131, bireyden aile ve topluma, k\u00fclt\u00fcrden ahlak ve siyasete uzanan geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede ele alarak; insan hayat\u0131nda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2nlarla birlikte yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 k\u0131r\u0131lmalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi ama\u00e7lad\u0131k. Bu \u00e7aban\u0131n, okurun yeni d\u00fcnyaya att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlarda k\u00fc\u00e7\u00fck bir tefekk\u00fcr mesabesinde olmas\u0131 dile\u011fiyle\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\"><strong>Say\u0131 Edit\u00f6r\u00fc<br><\/strong><em>Nihal Akay<\/em><\/p>\n<\/section>\n\n\n\n<section hidden aria-labelledby=\"tab__tabs_1-tab-1\" data-wp-bind--hidden=\"!state.isActiveTab\" id=\"tabs_1-tab-1\" role=\"tabpanel\" tabindex=\"0\" class=\"wp-block-tab-panel is-layout-flow wp-block-tab-panel-is-layout-flow\"><div class=\"_df_thumb \" id=\"df_5828\"  _slug=\"idea-sayi-6\" data-title=\"idea-sayi-6\" wpoptions=\"true\" thumb=\"http:\/\/test.ide.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Sayi-6-Kapak.png\" thumbtype=\"\" >\u0130DEA Say\u0131 6<\/div><script class=\"df-shortcode-script\" nowprocket type=\"application\/javascript\">window.option_df_5828 = {\"outline\":[],\"autoEnableOutline\":\"false\",\"autoEnableThumbnail\":\"false\",\"overwritePDFOutline\":\"false\",\"direction\":\"1\",\"pageSize\":\"0\",\"source\":\"http:\\\/\\\/test.ide.org.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Sayi-6_Taha-Abdurrahman-Ozel-Sayi.pdf\",\"wpOptions\":\"true\"}; if(window.DFLIP && window.DFLIP.parseBooks){window.DFLIP.parseBooks();}<\/script>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Edit\u00f6rden<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Modern zamanlar\u0131n karma\u015fas\u0131 i\u00e7inde, insan akl\u0131 ile kalp aras\u0131ndaki dengeyi yitirmi\u015f, bilgi ile hikmet aras\u0131ndaki ba\u011flar\u0131 zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131r. Bir yanda dinden soyutlanm\u0131\u015f bir ak\u0131l, her \u015feyi \u00f6l\u00e7\u00fcp bi\u00e7erken ruh ihmal edilmi\u015f, di\u011fer yanda ak\u0131ldan yoksun bir din anlay\u0131\u015f\u0131, hakikati kavrayacak derinlikten mahrum kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu eksiklik, bireyleri ve toplumlar\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn daha b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131kmazlara s\u00fcr\u00fcklerken, hakikate susam\u0131\u015f g\u00f6n\u00fclleri umutsuzluk girdab\u0131na s\u00fcr\u00fcklemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">\u0130nsanl\u0131k maddi anlamda ilerlerken, insaniyet \u00e7\u00f6z\u00fclmekte; akli etik kurallar \u00e7o\u011fal\u0131rken, ahlaki duyarl\u0131l\u0131k zay\u0131flamakta; ak\u0131lc\u0131l\u0131\u011f\u0131n y\u00fckseli\u015fiyle birlikte hikmet geri plana itilmektedir. G\u00f6rsel d\u00fcnyan\u0131n egemenli\u011fi, basireti g\u00f6lgede b\u0131rak\u0131rken, d\u00fc\u015f\u00fcncenin de\u011fer kazanmas\u0131na ra\u011fmen tefekk\u00fcr neredeyse unutulmu\u015ftur. Bu tablo, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck a\u00e7mazlar\u0131ndan birini te\u015fkil etmekte ve insan\u0131 kendi varolu\u015funa yabanc\u0131la\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Tam da bu noktada, Fasl\u0131 Filozof Taha Abdurrahman, akl\u0131 tefekk\u00fcrle derinle\u015fen bir idrakle kalbe y\u00f6neltmeyi, basiret rehberli\u011finde anlamland\u0131rmay\u0131, do\u011fay\u0131 f\u0131trata uygun hale getirmeyi, tahakk\u00fcm\u00fc emanet bilinciyle, kibri ise \u015fahsiyetle de\u011fi\u015ftirmeyi \u00f6nermektedir. Ona g\u00f6re, hakiki insanl\u0131k ancak Kur&#8217;an-\u0131 Kerim ve S\u00fcnnetin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, akl\u0131n kalple, d\u00fc\u015f\u00fcncenin hikmetle ve bilginin ahlakla bulu\u015ftu\u011fu bir zeminde yeniden in\u015fa edilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Bu say\u0131m\u0131zda, Taha Abdurrahman\u2019\u0131n derin d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131na bir yolculuk yaparak, onun fikirlerini anlama \u00e7abas\u0131na katk\u0131da bulunmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131k. Tefekk\u00fcr\u00fcn ruhlar\u0131m\u0131z\u0131 ayd\u0131nlatmas\u0131 dile\u011fiyle\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\"><strong>Say\u0131 Edit\u00f6r\u00fc<br><\/strong><em>Nihal Akay<\/em><\/p>\n<\/section>\n\n\n\n<section hidden aria-labelledby=\"tab__tabs_1-tab-2\" data-wp-bind--hidden=\"!state.isActiveTab\" id=\"tabs_1-tab-2\" role=\"tabpanel\" tabindex=\"0\" class=\"wp-block-tab-panel is-layout-flow wp-block-tab-panel-is-layout-flow\"><div class=\"_df_thumb \" id=\"df_5824\"  _slug=\"idea-sayi-5\" data-title=\"idea-sayi-5\" wpoptions=\"true\" thumb=\"http:\/\/test.ide.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Sayi-5-Kapak.png\" thumbtype=\"\" >\u0130DEA Say\u0131 5<\/div><script class=\"df-shortcode-script\" nowprocket type=\"application\/javascript\">window.option_df_5824 = {\"outline\":[],\"autoEnableOutline\":\"false\",\"autoEnableThumbnail\":\"false\",\"overwritePDFOutline\":\"false\",\"direction\":\"1\",\"pageSize\":\"0\",\"source\":\"http:\\\/\\\/test.ide.org.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Sayi-5_Imtihan-Mi-Emanet-Mi.pdf\",\"wpOptions\":\"true\"}; if(window.DFLIP && window.DFLIP.parseBooks){window.DFLIP.parseBooks();}<\/script>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Edit\u00f6rden<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">\u0130nsan\u0131n en b\u00fcy\u00fck gayelerinden biri kendini tan\u0131mak, anlamland\u0131rmak ve konumland\u0131rmak m\u0131d\u0131r? \u0130nsan ni\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n hikmeti nedir? Bu ve benzeri zihnimizi me\u015fgul eden sorularla yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Amac\u0131m\u0131z bu sorular\u0131n \u2018do\u011fru\u2019 cevaplar\u0131n\u0131 bulmak de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyam\u0131z\u0131 bu cevaplar\u0131 aramaya te\u015fvik etmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Teklife (emanete) muhatap k\u0131l\u0131nmas\u0131yla insan, varolu\u015funa anlam ve sayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131rm\u0131\u015f, kendi se\u00e7imlerinin do\u011furaca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 bilmenin sorumlulu\u011fuyla (imtihan) de\u011ferli hale gelmi\u015ftir. Varolu\u015f gayemiz gere\u011fince kendi ya\u015fam\u0131m\u0131zda ortaya koydu\u011fumuz eylemler ve se\u00e7imler durumumuzu anlaml\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r. Zira kendini tan\u0131yan ve anlamland\u0131rabilen insan varolu\u015funun gere\u011fini yerine getirir. Nitekim var oldu\u011fumuz \u00f6l\u00e7\u00fcde, belirli bir ya\u015fam t\u00fcr\u00fc tasavvur ediyor, kimli\u011fimize bir de\u011fer atfediyor ve kendimizi oldu\u011fumuz ki\u015fi haline getiriyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Kendini tan\u0131mlayan ve anlamland\u0131ran varl\u0131klar olarak var oluyorsak ve hayatlar\u0131m\u0131z ilerledik\u00e7e yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z se\u00e7imler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla var olabilme s\u00fcrecini devam ettiriyorsak o halde varolu\u015f dura\u011fan bir \u015fey de\u011fil; dinamik bir kendini in\u015fa etme s\u00fcrecidir. \u00d6yleyse kendini, alemi, k\u00e2inat\u0131 ve yarat\u0131lm\u0131\u015f her \u015feyi emanet olarak g\u00f6rmek ve bu emanetleri do\u011fru tercihlerle ta\u015f\u0131mak m\u0131d\u0131r insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamland\u0131ran? Yoksa emanet bizzat imtihan\u0131n kendisi midir?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">D\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyan\u0131zda yer eden bir idea olabilmek dile\u011fiyle\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\"><strong>Say\u0131 Edit\u00f6r\u00fc<br><\/strong><em>H. Bet\u00fcl Turganali<\/em><\/p>\n<\/section>\n\n\n\n<section hidden aria-labelledby=\"tab__tabs_1-tab-3\" data-wp-bind--hidden=\"!state.isActiveTab\" id=\"tabs_1-tab-3\" role=\"tabpanel\" tabindex=\"0\" class=\"wp-block-tab-panel is-layout-flow wp-block-tab-panel-is-layout-flow\"><div class=\"_df_thumb \" id=\"df_5820\"  _slug=\"idea-sayi-4\" data-title=\"idea-sayi-4\" wpoptions=\"true\" thumb=\"http:\/\/test.ide.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Sayi-4-Kapak.png\" thumbtype=\"\" >\u0130DEA Say\u0131 4<\/div><script class=\"df-shortcode-script\" nowprocket type=\"application\/javascript\">window.option_df_5820 = {\"outline\":[],\"autoEnableOutline\":\"false\",\"autoEnableThumbnail\":\"false\",\"overwritePDFOutline\":\"false\",\"direction\":\"1\",\"pageSize\":\"0\",\"source\":\"http:\\\/\\\/test.ide.org.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Sayi-4_Bir-Milat-Olarak-Gazze.pdf\",\"wpOptions\":\"true\"}; if(window.DFLIP && window.DFLIP.parseBooks){window.DFLIP.parseBooks();}<\/script>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Edit\u00f6rden<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">\u0130nsan hat\u0131rlad\u0131klar\u0131ndan m\u00fcte\u015fekkildir. \u00d6z\u00fcnde unutmaya mahk\u00fbm varl\u0131klar olsak da hat\u0131rlamam\u0131z gerekenleri unutmamak niyetiyle hislerimizi ve zihnimizi bu say\u0131ya d\u00f6kt\u00fck. Gazze\u2019yi, Bat\u0131 \u015eeria\u2019y\u0131, Kud\u00fcs\u2019\u00fc, Mescid-i Aksa\u2019y\u0131 ve nehirden denize kadar Filistin\u2019i hat\u0131rlamak i\u00e7in yazd\u0131k. \u0130DEA\u2019n\u0131n \u2018\u2018Bir Milat Olarak Gazze\u2019\u2019 \u00f6zel say\u0131s\u0131nda hem kendimize hem size bu sefer unutmamak \u00fczere bir kez daha hat\u0131rlatmak istedik. 1948 Nakba, 1967 Naksa, 2023 Gazze Katliam\u0131 ve t\u00fcm bu tarihlerin aras\u0131nda daha sayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z nice ac\u0131lar\u0131\u2026 Hakl\u0131 ile haks\u0131z aras\u0131nda s\u00fcregelen \u00e7at\u0131\u015fmadan elimizi\u0307, zihnimizi ve g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz\u00fc \u00e7ekip \u00e7\u0131karsak tarafs\u0131z kalm\u0131\u015f say\u0131lmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tam da<br>bu y\u00fczden okuyup, hat\u0131rlay\u0131p, unutmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yazd\u0131k. Peki siz de\u011ferli okuyucular bu say\u0131da ne okuyacaks\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Bu say\u0131da Filistin halk\u0131n\u0131n ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131, yanl\u0131\u015f akan bu suda tutunacak bir dallar\u0131 bile olmadan nas\u0131l tersine y\u00fczmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 okuyacaks\u0131n\u0131z. Atalar\u0131 insand\u0131\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak katledilmi\u015f Yahudilerin, Siyonist zihniyetle Filistinlileri nas\u0131l insand\u0131\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p katletti\u011fini okuyacaks\u0131n\u0131z. Ter\u00f6r devleti \u0130srail\u2019in Filistin halk\u0131na dayatt\u0131\u011f\u0131 bu haks\u0131z davay\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmak ve vicdanlar\u0131 susturmak i\u00e7in dini, tarihi nas\u0131l kulland\u0131klar\u0131n\u0131 okuyacaks\u0131n\u0131z. Ayr\u0131ca ya\u015fananlar\u0131n 7 ekimde ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, 1948\u2019den beri her g\u00fcn devam etti\u011fini okuyacaks\u0131n\u0131z. Filistinlilerin haklar\u0131ndan vazge\u00e7meyi\u015fini okuyacaks\u0131n\u0131z. Bu say\u0131da kar\u015f\u0131m\u0131zda duran korkaklar\u0131n, yan\u0131m\u0131zdaki yol arkada\u015flar\u0131n\u0131n ve s\u0131rt\u0131n\u0131 bize d\u00f6nm\u00fc\u015f arkam\u0131zda kalan hainlerin kim olduklar\u0131n\u0131 okuyacaks\u0131n\u0131z. Kefenleri iman olan \u015fehitleri okuyacaks\u0131n\u0131z. Bu say\u0131da vah\u015feti normalle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda vak\u0131aya teslim olmayan<br>gen\u00e7li\u011fin azmini okuyacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Ve bu say\u0131yla beraber Gazze\u2019yi bir milat olarak okuyacaks\u0131n\u0131z. Okuduktan sonra Gazze\u2019yi unutmayacak, unutturmayacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\"><strong>Say\u0131 Edit\u00f6r\u00fc<br><\/strong><em>Hatice Bet\u00fcl Turganali<\/em><\/p>\n<\/section>\n\n\n\n<section hidden aria-labelledby=\"tab__tabs_1-tab-4\" data-wp-bind--hidden=\"!state.isActiveTab\" id=\"tabs_1-tab-4\" role=\"tabpanel\" tabindex=\"0\" class=\"wp-block-tab-panel is-layout-flow wp-block-tab-panel-is-layout-flow\"><div class=\"_df_thumb \" id=\"df_5816\"  _slug=\"idea-sayi-3\" data-title=\"idea-sayi-3\" wpoptions=\"true\" thumb=\"http:\/\/test.ide.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Sayi-3-Kapak.png\" thumbtype=\"\" >\u0130DEA Say\u0131 3<\/div><script class=\"df-shortcode-script\" nowprocket type=\"application\/javascript\">window.option_df_5816 = {\"outline\":[],\"autoEnableOutline\":\"false\",\"autoEnableThumbnail\":\"false\",\"overwritePDFOutline\":\"false\",\"direction\":\"1\",\"pageSize\":\"0\",\"source\":\"http:\\\/\\\/test.ide.org.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Sayi-3.pdf\",\"wpOptions\":\"true\"}; if(window.DFLIP && window.DFLIP.parseBooks){window.DFLIP.parseBooks();}<\/script>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Edit\u00f6rden<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">\u00dclkemiz 6 \u015eubat\u2019ta merkez \u00fcss\u00fc Kahramanmara\u015f olan, on bir ilimizi kapsayan ve 13,5 milyon insan\u0131m\u0131z\u0131 do\u011frudan etkileyen y\u00fczy\u0131l\u0131n en y\u0131k\u0131c\u0131 karasal ikili b\u00fcy\u00fck depremiyle sars\u0131ld\u0131. Bu elim afetten \u00f6t\u00fcr\u00fc bir\u00e7ok vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 kaybetmi\u015f olman\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc ve ac\u0131s\u0131 i\u00e7erisindeyiz. Milletimize ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131, yaral\u0131lara da acil \u015fifalar dileriz. Ge\u00e7ti\u011fimiz son g\u00fcnlerde, asr\u0131n felaketi olarak tan\u0131mlanan bu depremler ayn\u0131 zamanda \u201casr\u0131n dayan\u0131\u015fmas\u0131na\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve necip milletimiz zor zamanlarda nas\u0131l tek y\u00fcrek olup kenetlendi\u011fini tekrar g\u00f6sterdi. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ac\u0131 g\u00fcnler bizlere bir\u00e7ok hususu hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Ayr\u0131ca, bu t\u00fcr felaketler insanl\u0131\u011f\u0131 sadece maddi y\u00f6nden de\u011fil, ayn\u0131 zamanda manevi olarak da derinden etkilemekte ve kal\u0131c\u0131 hasarlar b\u0131rakabilmektedir. Bundan hareketle, depremde etkilenen insanlar\u0131m\u0131z\u0131n yan\u0131nda maddi ve manevi olarak bulunmak ve her a\u00e7\u0131dan desteklemek \u00f6nem arz etmektedir. Bu minvalde, IDEA\u2019n\u0131n bu say\u0131s\u0131nda \u201cDepremin Manevi Yaralar\u0131n\u0131 Sarmak\u201d mottosuyla bir nebze de olsa insanlar\u0131m\u0131z\u0131n yan\u0131nda olmay\u0131; ac\u0131lar\u0131n\u0131 onlar kadar derin hissetmesek de ortak bir hissiyat duyarak \u00fcz\u00fcnt\u00fcm\u00fcz\u00fc ve ac\u0131m\u0131z\u0131 k\u00e2\u011f\u0131da d\u00f6kmeyi hedefledik. Bu kapsamda \u00e7e\u015fitli alanlardan akademisyenlerin ve \u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcnce Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde bulunan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n, \u201cDepremin Manevi Yaralar\u0131n\u0131 Sarma\u201d \u00e7er\u00e7evesinde, farkl\u0131 perspektiflerden olu\u015fan duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini i\u00e7eren yaz\u0131lar\u0131n\u0131 sizler i\u00e7in derledik. Bu say\u0131n\u0131n \u00f6zel konusuna dair Necdet Suba\u015f\u0131 Hocam\u0131z ile bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Bu vesileyle depremden etkilenen sevgili okurlar\u0131m\u0131za bir kez daha ge\u00e7mi\u015f olsun dileklerimizi iletiyoruz.<br>Manevi yaralar\u0131m\u0131z\u0131 beraber sarmak dile\u011fiyle.<br>\u0130yi okumalar dileriz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\"><strong>Say\u0131 Edit\u00f6r\u00fc<\/strong><br><em>Esma Karak\u00fct\u00fck<\/em><\/p>\n<\/section>\n\n\n\n<section hidden aria-labelledby=\"tab__tabs_1-tab-5\" data-wp-bind--hidden=\"!state.isActiveTab\" id=\"tabs_1-tab-5\" role=\"tabpanel\" tabindex=\"0\" class=\"wp-block-tab-panel is-layout-flow wp-block-tab-panel-is-layout-flow\"><div class=\"_df_thumb \" id=\"df_5806\"  _slug=\"idea-sayi-2\" data-title=\"idea-sayi-2\" wpoptions=\"true\" thumb=\"http:\/\/test.ide.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Sayi-2-Kapak.png\" thumbtype=\"\" >\u0130DEA Say\u0131 2<\/div><script class=\"df-shortcode-script\" nowprocket type=\"application\/javascript\">window.option_df_5806 = {\"outline\":[],\"autoEnableOutline\":\"false\",\"autoEnableThumbnail\":\"false\",\"overwritePDFOutline\":\"false\",\"direction\":\"1\",\"pageSize\":\"0\",\"source\":\"http:\\\/\\\/test.ide.org.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Sayi-2.pdf\",\"wpOptions\":\"true\"}; if(window.DFLIP && window.DFLIP.parseBooks){window.DFLIP.parseBooks();}<\/script>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Edit\u00f6rden<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">\u0130sl\u00e2m&nbsp; Enstit\u00fcs\u00fc Uluslararas\u0131 Ayl\u0131k B\u00fclteni\u2019nin de\u011ferli okuyucular\u0131, de\u011ferli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler,<br>\u0130nsan, i\u00e7inde bulundu\u011fu d\u00fcnyan\u0131n fiziksel ger\u00e7ekli\u011fini alg\u0131lar ve bu alg\u0131 daima yorumlanm\u0131\u015f bir varl\u0131\u011f\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 demektir. Varl\u0131klara dair yorumlar\u0131m\u0131zla bir zihin d\u00fcnyas\u0131 in\u015fa ederiz ve bunu metne d\u00f6kme ihtiyac\u0131 hissederiz. Dolay\u0131s\u0131yla bu d\u00fcnya daima bizi etkileyen ve y\u00f6nlendiren ili\u015fkiler k\u00fcmesi haline gelir. \u0130\u015fte IDE(A) bu ili\u015fkiler k\u00fcmesinde sizinle d\u00fcnya aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc olmaya devam etmektedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">B\u00fcltenimizin ikinci ve yepyeni i\u00e7eri\u011fini sizlerle bulu\u015fturman\u0131n mutlulu\u011fu i\u00e7inde oldu\u011fumuzu belirt-mek isteriz. Bu say\u0131, b\u00fcltenimizin gelecek say\u0131lar\u0131na ilham verecek olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir yere sahiptir. Zira ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z her ba\u015fl\u0131kta siz sevgili okurun d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131na dokunabilmeyi ama\u00e7lad\u0131k. \u00d6nceki say\u0131dan farkl\u0131 olarak bizi bu say\u0131da tek kapak aras\u0131nda T\u00fcrk\u00e7enin yan\u0131nda Arap-\u00e7a ve \u0130ngilizce dillerinde de kaleme al\u0131nm\u0131\u015f makaleler beklemektedir. D\u00fcnya Kupas\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcman toplum \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 etkiden Sudan\u2019da Malik Bedri\u2019ye kadar yine bu say\u0131m\u0131zda da her k\u0131tadan okuyucular\u0131m\u0131z\u0131n fikir d\u00fcnyas\u0131na haber ula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Ayn\u0131 zamanda \u0130DE ve \u0130DE b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren Uluslararas\u0131 Biriminin ayl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 da bu say\u0131da bulabilir, Enstit\u00fcm\u00fcz\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi planlad\u0131\u011f\u0131 etkinliklerden haberdar olabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\">Her say\u0131da k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn bir ucundan di\u011ferine ula\u015fabilmek dile\u011fiyle\u2026<br>Keyifli Okumalar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.4\"><strong>Say\u0131 Edit\u00f6r\u00fc<br><\/strong><em>Hatice Bet\u00fcl Turganali<\/em><\/p>\n<\/section>\n\n\n\n<section hidden aria-labelledby=\"tab__tabs_1-tab-6\" data-wp-bind--hidden=\"!state.isActiveTab\" id=\"tabs_1-tab-6\" role=\"tabpanel\" tabindex=\"0\" class=\"wp-block-tab-panel is-layout-flow wp-block-tab-panel-is-layout-flow\"><div class=\"_df_thumb \" id=\"df_5785\"  _slug=\"idea-1-sayi\" data-title=\"idea-1-sayi\" wpoptions=\"true\" thumb=\"http:\/\/test.ide.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Sayi-1-Kapak.png\" thumbtype=\"\" >\u0130DEA 1. Say\u0131<\/div><script class=\"df-shortcode-script\" nowprocket type=\"application\/javascript\">window.option_df_5785 = {\"outline\":[],\"autoEnableOutline\":\"false\",\"autoEnableThumbnail\":\"false\",\"overwritePDFOutline\":\"false\",\"direction\":\"1\",\"pageSize\":\"0\",\"source\":\"http:\\\/\\\/test.ide.org.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Sayi-1.pdf\",\"wpOptions\":\"true\"}; if(window.DFLIP && window.DFLIP.parseBooks){window.DFLIP.parseBooks();}<\/script>\n<\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:25px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-wide\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"http:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/idea-bulten-yayin-esaslari-ve-yazim-kurallari-kilavuzu\/\" data-type=\"page\" data-id=\"5840\"><strong>\u0130DEA B\u00fclten Yay\u0131n Esaslar\u0131 Ve Yaz\u0131m Kurallar\u0131 K\u0131lavuzuna<\/strong><\/a> bu link \u00fczerinden ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcnce Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan \u0130DEA Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 B\u00fclteni, gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ilm\u00ee ve fikr\u00ee \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na alan a\u00e7may\u0131, farkl\u0131 co\u011frafya ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7evreleri aras\u0131ndaki etkile\u015fimi g\u00fc\u00e7lendirmeyi ve \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temel meselelerini \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyan\u0131n sorunlar\u0131yla bulu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7layan uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 b\u00fcltenidir. Din, d\u00fc\u015f\u00fcnce, ahl\u00e2k, toplum ve siyaset ba\u015fta olmak \u00fczere geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede ara\u015ft\u0131rma, deneme, terc\u00fcme ve de\u011ferlendirme &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/idea\/\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;\u0130DEA&#8221;<\/span>devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_eb_attr":"","postBodyCss":"","postBodyMargin":[],"postBodyPadding":[],"postBodyBackground":{"backgroundType":"classic","gradient":""},"inspiro_hide_title":false,"inspiro_hide_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-197","page","type-page","status-publish","hentry"],"gutslider_comments":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7336,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/197\/revisions\/7336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}