{"id":5854,"date":"2025-10-20T16:59:00","date_gmt":"2025-10-20T13:59:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test.ide.org.tr\/?p=5854"},"modified":"2026-09-25T17:26:03","modified_gmt":"2026-09-25T14:26:03","slug":"islam-dusuncesinde-usul-ve-metodoloji-ders-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/2025\/10\/20\/islam-dusuncesinde-usul-ve-metodoloji-ders-1\/","title":{"rendered":"\u0130slam D\u00fc\u015f\u00fcncesinde Us\u00fbl ve Metodoloji | Ders 1"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prof. Dr. Mehmet G\u00f6rmez hocam\u0131z bug\u00fcnk\u00fc dersinde, us\u00fbl ve metodolojinin neden zorunlu bir ihtiya\u00e7 oldu\u011fu hususunu ele ald\u0131. \u00d6zellikle us\u00fbl\u00fcn kavramsal \u00e7er\u00e7evesini olu\u015fturan temel kavram ve terimlerden hareketle, bu alan\u0131n gerektirdi\u011fi ili\u015fkiler a\u011f\u0131na de\u011findi.<br>Dersin giri\u015finde, \u201cUs\u00fbl ba\u015flang\u0131c\u0131, metodoloji ise sonucu dikkate al\u0131r. Bu nedenle usul\u00fcn as\u0131llar\u0131 ile metodolojinin as\u0131llar\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Menhec ise hem ba\u015flang\u0131c\u0131 hem sonucu dikkate almay\u0131 \u00f6nerir. \u0130\u015fte bu nedenle bu dersin ad\u0131 usul ve metodolojidir.\u201d diyerek dersin \u0130DE Akademi m\u00fcfredat\u0131ndaki yerini ve amac\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Us\u00fbl\u00fcn Gerektirdi\u011fi \u0130li\u015fkiler A\u011f\u0131<br><\/strong>Hocam\u0131z, sa\u011flam bir metodolojiye ula\u015fman\u0131n yolunun, us\u00fbl ilimlerinin kurdu\u011fu ili\u015fkiler a\u011f\u0131n\u0131 do\u011fru bi\u00e7imde anlamaktan ge\u00e7ti\u011fini ifade etti. Bu \u00e7er\u00e7evede, b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in us\u00fbl ilimlerinin ortaya koydu\u011fu temel ili\u015fkilerin do\u011fru bi\u00e7imde kurulmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayarak \u015fu ba\u015fl\u0131klar\u0131 s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Tenzil ile tekvin<\/li>\n\n\n\n<li>Tenzil ile te\u015fri<\/li>\n\n\n\n<li>Te\u015fri ile teklif<\/li>\n\n\n\n<li>Teklif ile taabb\u00fcd<\/li>\n\n\n\n<li>Taabb\u00fcd ile tedbir<\/li>\n\n\n\n<li>As\u0131l ile fer\u2018<\/li>\n\n\n\n<li>Ak\u0131l ile nakil<\/li>\n\n\n\n<li>Cevher ile araz<\/li>\n\n\n\n<li>K\u00fcll ile c\u00fcz<\/li>\n\n\n\n<li>\u015eekil ile ruh<\/li>\n\n\n\n<li>Zahir ile b\u00e2t\u0131n<\/li>\n\n\n\n<li>Marifet ile hakikat<\/li>\n\n\n\n<li>Tenzil ile te\u2019vil<\/li>\n\n\n\n<li>Kati olan ile zanni olan<\/li>\n\n\n\n<li>Laf\u0131z ile m\u00e2n\u00e2<\/li>\n\n\n\n<li>Gaye ile vesile<\/li>\n\n\n\n<li>Sabite ile de\u011fi\u015fken<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ili\u015fkiler a\u011f\u0131n\u0131n ancak belirli bir us\u00fbl ve metodoloji \u00e7er\u00e7evesinde anla\u015f\u0131labilece\u011fini, bu ili\u015fkileri do\u011fru kuramayanlar\u0131n metodoloji sahibi olamayacaklar\u0131n\u0131belirtti. Bu sebeple, kapsaml\u0131 bir us\u00fbl ve metodolojiye duyulan ihtiyac\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Us\u00fbl \u0130limlerini Do\u011furan Zorunlu Sebepler<br>Hocam\u0131z, us\u00fbl ilimlerinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n zorunlu sebeplerini ise \u015fu maddelerle ifade etti:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bilgiyi do\u011fru y\u00f6netmek.<\/li>\n\n\n\n<li>Dini metinleri do\u011fru anlamak.<\/li>\n\n\n\n<li>Nasslardan h\u00fck\u00fcm \u00e7\u0131karmak (\u0130stinbat).<\/li>\n\n\n\n<li>Nass olmayan konularda h\u00fck\u00fcm vermek (\u0130\u00e7tihat).<\/li>\n\n\n\n<li>Mezhep doktrinlerini anlamak.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130nsana, e\u015fyaya, k\u00e2inata, varl\u0131\u011fa, Kur\u2019an\u2019a ve S\u00fcnnete\u202fbir b\u00fct\u00fcn olarak bakmak.<br>Bilgi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminde hakikate dayanan\u202fas\u0131llar\u0131n tikelde\u011fil t\u00fcmel nasslardan elde edildi\u011fini belirten hocam\u0131z, hakikate dayanan her d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminde \u00f6nce as\u0131llar ve hakikatlerin bulundu\u011funu, bu sistemlerdeki ilke, kural ve kaidelerin de bu as\u0131llar ve hakikatler \u00fczerine bina edildi\u011fini \u00f6zellikle ifade etti. Bu as\u0131llara ancak k\u00fcll\u00ee istikr\u00e2\u202fy\u00f6ntemi ile ula\u015f\u0131labilece\u011fini belirtti. Zira as\u0131l ve hakikatler \u00fczerine sistematize edilen us\u00fbl, ancak bu \u015fekilde bir hayat nizam\u0131 veya d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemi olu\u015fturabilir, dedi. Aksi h\u00e2lde, \u201cnass say\u0131s\u0131 kadar as\u0131l\u0131n\u201d ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini s\u00f6yledi. Ayr\u0131ca, adaletin b\u00fct\u00fcn nasslardan hareketle ula\u015f\u0131lan bir as\u0131l oldu\u011funu dile getirdi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Us\u00fbl ve Metodoloji: \u0130limlerin Birli\u011fi \u0130\u00e7in Temel<br>Bu \u00e7er\u00e7evede hocam\u0131z, kural ve kaidelere uygun bi\u00e7imde \u00fcretilen fikirlerin, yorumlar\u0131n ve h\u00fck\u00fcmlerin bir araya gelerek us\u00fbl ve metodolojiyi olu\u015fturdu\u011funu ifade etti. Ayr\u0131ca, \u0130limlerin Birli\u011fi (Tevh\u00eed\u00fc\u2019l-\u2018Ul\u00fbm) ve \u0130limlerin Yenilenmesi (Tecd\u00eed\u00fc\u2019l-\u2018Ul\u00fbm) yoluyla g\u00fcn\u00fcm\u00fcz meselelerine sahih ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmenin ancak sa\u011flam bir us\u00fbl ve metodoloji anlay\u0131\u015f\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Us\u00fbl Kelimesinin Kur\u2019an\u2019daki Kavramsal Temelleri<br>Hocam\u0131z, \u201cEvlere arkadan de\u011fil, \u00f6n kap\u0131dan edeple giriniz\u201d (Bakara suresi, 189) ayeti ile us\u00fbl\u00fcn Kur\u2019an\u2019daki k\u00f6kl\u00fc anlam zeminine dikkat \u00e7ekti. Kur\u2019an\u2019a bir b\u00fct\u00fcn olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu \u00f6rnekte oldu\u011fu gibi us\u00fble dair \u00e7ok ciddi kavramsal \u00e7er\u00e7eveler bulunabilece\u011fini belirterek \u015fu kavramlar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>M\u00eez\u00e2n<\/li>\n\n\n\n<li>K\u0131stas<\/li>\n\n\n\n<li>Mi\u2019y\u00e2r\u202f<\/li>\n\n\n\n<li>Miky\u00e2s<\/li>\n\n\n\n<li>Burh\u00e2n\u202f<\/li>\n\n\n\n<li>Hikmet<\/li>\n\n\n\n<li>Takv\u00eem\u202f<\/li>\n\n\n\n<li>Kav\u00e2id\u202f<\/li>\n\n\n\n<li>Men\u00e2hic<br>Hocam\u0131z, bu kavramlar\u0131n her birinin, \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde kapsaml\u0131 bir us\u00fbl ve metodoloji ihtiyac\u0131na i\u015faret etti\u011fini belirterek dersini tamamlad\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/x.com\/ideorgtr\/status\/1980937604104130910\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/x.com\/ideorgtr\/status\/1980937604104130910\">X&#8217;de payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Mehmet G\u00f6rmez hocam\u0131z bug\u00fcnk\u00fc dersinde, us\u00fbl ve metodolojinin neden zorunlu bir ihtiya\u00e7 oldu\u011fu hususunu ele ald\u0131. \u00d6zellikle us\u00fbl\u00fcn kavramsal \u00e7er\u00e7evesini olu\u015fturan temel kavram ve terimlerden hareketle, bu alan\u0131n gerektirdi\u011fi ili\u015fkiler a\u011f\u0131na de\u011findi.Dersin giri\u015finde, \u201cUs\u00fbl ba\u015flang\u0131c\u0131, metodoloji ise sonucu dikkate al\u0131r. Bu nedenle usul\u00fcn as\u0131llar\u0131 ile metodolojinin as\u0131llar\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Menhec ise hem ba\u015flang\u0131c\u0131 hem &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/2025\/10\/20\/islam-dusuncesinde-usul-ve-metodoloji-ders-1\/\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;\u0130slam D\u00fc\u015f\u00fcncesinde Us\u00fbl ve Metodoloji | Ders 1&#8221;<\/span>devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5856,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","postBodyCss":"","postBodyMargin":[],"postBodyPadding":[],"postBodyBackground":{"backgroundType":"classic","gradient":""},"footnotes":""},"categories":[9,15],"tags":[],"class_list":["post-5854","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ders-ozetleri","category-islam-dusuncesinde-usul-ve-metodoloji"],"gutslider_comments":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5854"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5862,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5854\/revisions\/5862"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}