{"id":5891,"date":"2025-10-13T17:45:00","date_gmt":"2025-10-13T14:45:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test.ide.org.tr\/?p=5891"},"modified":"2026-09-25T17:48:22","modified_gmt":"2026-09-25T14:48:22","slug":"taha-abdurrahman-okumalari-ders-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/2025\/10\/13\/taha-abdurrahman-okumalari-ders-1\/","title":{"rendered":"Taha Abdurrahman Okumalar\u0131 | Ders 1"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mehmet G\u00f6rmez hocam\u0131z derse, Taha Abdurrahman\u2019\u0131n ilm\u00ee \u015fahsiyetini tan\u0131tarak ve onu b\u00f6yle bir derste ele alma gerek\u00e7esini a\u00e7\u0131klayarak ba\u015flad\u0131. \u00c7a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde ve ilimlere olan hakimiyeti dolay\u0131s\u0131yla hakk\u0131n\u0131n teslim edilmesi gerekti\u011fini ve bir \u00e7a\u011fda\u015f \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc olan bu \u015fahsiyetin eserlerinin bir ders olarak okutulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. \u0130de taraf\u0131ndan T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilen ve \u00e7evrilmekte olan eserleri ile hen\u00fcz terc\u00fcme edilmemi\u015f eserlerinin tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kelam ve Misak Meselesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kelam ilminde Taha Abdurrahman, Allah ile insan aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi \u00fc\u00e7 temel misak (s\u00f6zle\u015fme) \u00fczerinden temellendirir:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>\u200b\u015eehadet misak\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>\u200bEmanet misak\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>\u200b\u200bRisalet misak\u0131<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u00fc\u00e7 misak, t\u00fcm mezheplerin Allah-insan ili\u015fkisini a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 temel \u00e7er\u00e7eveleri kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ard\u0131ndan Abdurrahman\u2019\u0131n Sual\u00fc\u2019l-Amel ba\u015fl\u0131kl\u0131 eserini \u201c\u0130lim\/Bilim ve Fikir\/D\u00fc\u015f\u00fcnceAras\u0131ndaki \u0130li\u015fkiye Bak\u0131\u015f\u0131n Tecdidi\u201d konusunu Arap\u00e7a metin \u00fczerinden okuyarak derse ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130lim ve Fikir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u0130lim\u201d ile \u201cma\u2018rifet\u201d, \u201cfikir\u201d ile \u201cak\u0131l\u201d zaman zaman e\u015fanlaml\u0131 kullan\u0131lsa da, ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Bu y\u00fczden ilim\u2013fikir ili\u015fkisini tart\u0131\u015fmadan \u00f6nce her birinin anlam\u0131n\u0131 netle\u015ftirmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Temel soru \u015fudur:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u200b\u2022\u200b\u201c\u0130lim nedir?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u200b\u2022\u200b\u201cFikir nedir?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu sorular a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fmadan aralar\u0131ndaki ili\u015fki sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde kurulamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u0130lim kavram\u0131, anlam\u0131 a\u00e7\u0131k gibi g\u00f6r\u00fcnen ancak tafsilat\u0131yla incelendi\u011finde \u00e7ok boyutlu bir yap\u0131ya sahip bir kavramd\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman bilgi kavram\u0131yla e\u015f anlaml\u0131 g\u00f6r\u00fclse de her bilgi ilim de\u011fildir. Benzer \u015fekilde, fikir de ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme ile ili\u015fkilidir; fakat her ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme bir fikir olarak de\u011ferlendirilemez. Bu nedenle ilim ve fikir kavramlar\u0131, hakikatlerinin kavranabilmesi i\u00e7in hem epistemolojik hem de de\u011fer boyutuyla iki y\u00f6nl\u00fc olarak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bilgi Anlay\u0131\u015f\u0131nda D\u00f6rt \u0130lke<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Abdurrahman\u2019a g\u00f6re bilgi anlay\u0131\u015f\u0131 d\u00f6rt epistemolojik ilkeye dayanmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>\u200bMebde\u00fc\u2019t-tedl\u00eelil-ic\u00e2b\u00ee: Bir \u015feyin do\u011frulu\u011fu, delilinin varl\u0131\u011f\u0131yla sabittir.<\/li>\n\n\n\n<li>\u200bMebde\u00fc\u2019t-tedl\u00eelil-selb\u00ee: Bir \u015feyin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan delil yoksa o \u015feyin do\u011frulu\u011fu kabul edilir.<\/li>\n\n\n\n<li>\u200bMebde\u00fc\u2019-ta\u2018l\u00eeli sebeb\u00ee: Bilimsel bilgi, bir sebebe dayanmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>\u200b\u200bMebde\u00fc\u2019t-ta\u2018l\u00eeli g\u00e2\u00ee: Bilimsel bilgi, belirli bir gayeye y\u00f6nelmelidir.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Taha Abdurrahman\u2019a G\u00f6re \u00dc\u00e7 \u0130lim Tasavvuru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu d\u00f6rt epistemolojik ilke, farkl\u0131 ilim tasavvurlar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>\u200bDar \u0130lim Tasavvuru: Yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fcnen tabiat alan\u0131na dayal\u0131d\u0131r; aritmetik, geometri ve fizik gibi akl-i m\u00fccerredi esasa alan ilimleri kapsar.<\/li>\n\n\n\n<li>\u200bGeni\u015f \u0130lim Tasavvuru: Tabiat bilimlerinin yan\u0131na insan ve ahlak bilimlerini ekler; ispat, sebebilik ve gayelik ilkelerine dayan\u0131r. Burada akl-i m\u00fcsedded esas al\u0131n\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>\u200bEn Geni\u015f \u0130lim Tasavvuru: Tabiat, insan ve toplum bilimlerinin yan\u0131 s\u0131ra metafizik (gayb\u00ee) ilimleri de i\u00e7erir; d\u00f6rt ilkenin tamam\u0131n\u0131 i\u00e7ine al\u0131r. Burada ise akl-i m\u00fceyyedesas al\u0131n\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/x.com\/ideorgtr\/status\/1979225450279850222\">X&#8217;de payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet G\u00f6rmez hocam\u0131z derse, Taha Abdurrahman\u2019\u0131n ilm\u00ee \u015fahsiyetini tan\u0131tarak ve onu b\u00f6yle bir derste ele alma gerek\u00e7esini a\u00e7\u0131klayarak ba\u015flad\u0131. \u00c7a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde ve ilimlere olan hakimiyeti dolay\u0131s\u0131yla hakk\u0131n\u0131n teslim edilmesi gerekti\u011fini ve bir \u00e7a\u011fda\u015f \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc olan bu \u015fahsiyetin eserlerinin bir ders olarak okutulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. \u0130de taraf\u0131ndan T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilen ve \u00e7evrilmekte olan eserleri ile hen\u00fcz &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/2025\/10\/13\/taha-abdurrahman-okumalari-ders-1\/\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Taha Abdurrahman Okumalar\u0131 | Ders 1&#8221;<\/span>devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5892,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","postBodyCss":"","postBodyMargin":[],"postBodyPadding":[],"postBodyBackground":{"backgroundType":"classic","gradient":""},"footnotes":""},"categories":[9,16],"tags":[],"class_list":["post-5891","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ders-ozetleri","category-taha-abdurrahman-okumalari"],"gutslider_comments":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5891","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5891"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5893,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5891\/revisions\/5893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}