Bug\u00fcnk\u00fc dersimizde, Hadi Adanal\u0131 Hocam\u0131z, dersin genel \u00e7er\u00e7evesini analitik felsefenin olu\u015fturdu\u011funu belirterek, bilgi kavram\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmenin zorunlulu\u011funa vurgu yapt\u0131. Hocam\u0131z, derse \u201canaliz nedir?\u201d sorusunu y\u00f6nelterek ba\u015flad\u0131 ve bu kavram\u0131n tarihsel ve kavramsal y\u00f6nleri \u00fczerinde durdu.<\/p>\n\n\n\n
Hocam\u0131z, \u00f6ncelikle \u201canaliz\u201d kavram\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 farkl\u0131 bi\u00e7imde anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. \u0130lk olarak, tan\u0131mlay\u0131c\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici anlamda analiz, bir kavram\u0131 ya da olguyu meydana getiren unsurlar\u0131 ortaya koymay\u0131 ama\u00e7lar. Bu ba\u011flamda \u201cbilgi\u201d kavram\u0131n\u0131n inan\u00e7, do\u011fruluk ve gerek\u00e7elendirme gibi \u00fc\u00e7 temel \u00f6\u011feden olu\u015ftu\u011funu g\u00f6stermek bu t\u00fcr bir analize \u00f6rnek te\u015fkil eder. \u0130kinci olarak, indirgemeci anlamda analiz, karma\u015f\u0131k olan\u0131 daha basit ve ilksel olana irca etme \u00e7abas\u0131d\u0131r. \u00d6klid\u2019in geometrisini aksiyomlara dayand\u0131rmas\u0131 ya da Antik Yunan filozoflar\u0131n\u0131n evreni tek bir \u201carkhe\u201d ilkesine ba\u011flama giri\u015fimleri bu yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00f6rnekleridir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, yorumlay\u0131c\u0131 ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc anlamda analiz, yaln\u0131zca \u00e7\u00f6z\u00fcmleme faaliyetiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, ele al\u0131nan olguyu yeni bir anlam boyutuna ta\u015f\u0131may\u0131 hedefler. \u201cYunanlar Persleri yendi\u201d ile \u201cPersler Yunanlar taraf\u0131ndan yenildi\u201d c\u00fcmlelerinin farkl\u0131 dilsel g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerine ra\u011fmen ayn\u0131 \u00f6nermeyi ta\u015f\u0131malar\u0131, bu yakla\u015f\u0131m\u0131n dil ve anlam aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dair imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n
Hocam\u0131z, analiz kavram\u0131na dair bu \u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7er\u00e7evenin ard\u0131ndan, \u201cgerek\u00e7elendirilmi\u015f do\u011fru inan\u00e7\u201d olarak tan\u0131mlanan bilgiyi anlamak i\u00e7in \u00f6ncelikle onun temel unsurlar\u0131n\u0131n, yani inan\u00e7, do\u011fruluk ve gerek\u00e7elendirmenin kavranmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti. Bu do\u011frultuda, \u201cinan\u00e7\u201d kavram\u0131n\u0131, bir kimsenin \u00f6nermelere y\u00f6nelik zihinsel tutumu olarak tan\u0131mlad\u0131. Baz\u0131 inan\u00e7lar\u0131n zihnimizde s\u00fcrekli eri\u015filebilir durumda bulundu\u011funu, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise daha derin ve arka planda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. \u201cDo\u011fruluk\u201d kavram\u0131n\u0131 ise, bir \u00f6nermenin ger\u00e7eklikle ya da di\u011fer \u00f6nermelerle kurdu\u011fu ili\u015fki \u00fczerinden a\u00e7\u0131klad\u0131. Bir \u00f6nermenin d\u0131\u015f d\u00fcnyadaki olgularla \u00f6rt\u00fc\u015fmesi durumunda bunun kar\u015f\u0131l\u0131k-do\u011fruluk kuram\u0131na (correspondence theory), di\u011fer \u00f6nermelerle tutarl\u0131l\u0131k i\u00e7inde olmas\u0131 h\u00e2linde ise tutarl\u0131l\u0131k-do\u011fruluk kuram\u0131na (coherencetheory) kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fini ifade etti. Ayr\u0131ca, \u201cinanmamak\u201d ile \u201cbir konuda inanca sahip olmamak\u201d aras\u0131ndaki fark\u0131 vurgulayarak, ilkinin aktif bir reddedi\u015f, ikincisinin ise zihinsel bir kanaatsizlik h\u00e2li oldu\u011funa dikkat etmemiz gerekti\u011fini belirtti. Son olarak ise \u201cgerek\u00e7elendirme\u201d (justification) kavram\u0131n\u0131n, bir inanc\u0131 hakl\u0131 k\u0131lacak ve onu bilgiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek temellere sahip olmak anlam\u0131na geldi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Latince just k\u00f6k\u00fcn\u00fcn dilimizde \u201chak\u201d kelime i\u015faret etti\u011fini, klasik \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde de gerek\u00e7elendirmenin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201ctahkik\u201d kavram\u0131 oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n\n\n\n
Dersin sonunda, Hocam\u0131z, \u00f6\u011frencilerin y\u00f6neltti\u011fi sorulara verdi\u011fi cevaplarla birlikte bilginin do\u011fas\u0131na, gerek\u00e7elendirmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131na ve zihinsel tavr\u0131n imkan\u0131na dair temel meselelere temas ederek dersi sonland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n