{"id":6254,"date":"2026-02-13T13:03:00","date_gmt":"2026-02-13T10:03:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test.ide.org.tr\/?p=6254"},"modified":"2026-09-28T13:10:23","modified_gmt":"2026-09-28T10:10:23","slug":"bir-filozof-bir-eser-ders-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/2026\/02\/13\/bir-filozof-bir-eser-ders-1\/","title":{"rendered":"Bir Filozof Bir Eser | Ders 1"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prof. Dr. M\u00fcfit Selim Saruhan Hocam\u0131z, bu d\u00f6nemin \u201cBir Filozof Bir Eser\u201d dersi kapsam\u0131ndaki ilk oturumda, insan\u0131n felsefeye duydu\u011fu ihtiyac\u0131 ve din ile felsefe aras\u0131ndaki ili\u015fkinin mahiyetini ele alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcfit Hocam\u0131z insan\u0131n, varl\u0131\u011f\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir varl\u0131k oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek dersine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnmek, insan\u0131n yaln\u0131zca zihinsel bir faaliyeti de\u011fil, ayn\u0131 zamanda varolu\u015fsal bir y\u00f6neli\u015fidir. \u0130nsan, bilmek ister; \u00e7\u00fcnk\u00fc bilme arzusu insan do\u011fas\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bilinenlerden bilinmeyene ula\u015fma \u00e7abas\u0131, insan\u0131 sistemli d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevk eder. Bu \u00e7aban\u0131n en k\u00f6kl\u00fc ve sistematik bi\u00e7imi felsefedir. Felsefe, kelime anlam\u0131yla \u201cbilgelik sevgisi\u201d veya \u201chikmet sevgisi\u201d demektir. Buradaki vurgu, bilge olmak de\u011fil, bilgeli\u011fe y\u00f6nelmektir. \u0130nsan hakikatin mutlak sahibi de\u011fil, aray\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Hikmetin as\u0131l sahibinin Allah oldu\u011fu, insan\u0131n ise ancak hikmete talip olup ondan nasiplenmeyi ama\u00e7layan bir varl\u0131k oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<br>Felsefe, haz\u0131r cevaplar sunan bir sistem olmaktan ziyade, insan\u0131n verdi\u011fi cevaplar\u0131 sorgulayan bir disiplindir. Hayret, merak ve anlam aray\u0131\u015f\u0131 felsefenin temelini olu\u015fturur. \u0130nsan do\u011fru ile yanl\u0131\u015f\u0131 ay\u0131rt etmek, evreni ve kendisini anlamland\u0131rmak i\u00e7in felsefeye ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hocam\u0131za g\u00f6re, felsefeye olan ihtiya\u00e7, insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 anlama \u00e7abas\u0131n\u0131n en temel g\u00f6stergelerinden biridir. \u0130nsan yaln\u0131zca \u201cne vard\u0131r?\u201d sorusunu de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u201cneden vard\u0131r?\u201d sorusunu da sormak zorundad\u0131r. Bu noktada Aristoteles\u2019in ortaya koydu\u011fu d\u00f6rt neden \u00f6\u011fretisi, felsefenin insan d\u00fc\u015f\u00fcncesindeki vazge\u00e7ilmez rol\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ortaya koyar. Aristoteles\u2019e g\u00f6re bir \u015feyi tam anlam\u0131yla bilmek, onun maddi nedeni (neyden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131), formel nedeni (ne oldu\u011fu, mahiyeti), fail nedeni (onu meydana getiren etken) ve gaye nedeni (ni\u00e7in var oldu\u011fu, amac\u0131) hakk\u0131nda bilgi sahibi olmay\u0131 gerektirir. Felsefe, insan\u0131n bu d\u00f6rt soruya b\u00fct\u00fcnc\u00fcl cevaplar aramas\u0131n\u0131 sa\u011flayan sistematik d\u00fc\u015f\u00fcnme disiplinidir. Maddi neden, varl\u0131\u011f\u0131n fiziksel temelini anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flarken; formel neden, e\u015fyan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ve kimli\u011fini kavramam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur. Fail neden, olu\u015f ve de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7lerini a\u00e7\u0131klarken; gaye neden, varl\u0131\u011f\u0131n anlam ve ama\u00e7 boyutunu ortaya koyar. \u00d6zellikle gaye neden, insan\u0131n hayat\u0131na y\u00f6n veren de\u011ferleri ve anlam aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 temellendirmesi bak\u0131m\u0131ndan felsefenin vazge\u00e7ilmez y\u00f6n\u00fcn\u00fc temsil eder. Bu \u00e7er\u00e7evede felsefe, insan\u0131 sorgulay\u0131c\u0131 k\u0131lar, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirir ve evren hakk\u0131nda evrensel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazand\u0131r\u0131r. \u0130nsan zihnini geli\u015ftirir, bireyin entelekt\u00fcel ve ahlaki olgunla\u015fmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flar ve toplumlar\u0131n ilerlemesine zemin haz\u0131rlar. Ayn\u0131 zamanda felsefe, insan\u0131 hurafe, san\u0131 ve \u00f6nyarg\u0131lardan kurtararak akl\u0131n sistematik ve ele\u015ftirel ufkuna ula\u015ft\u0131r\u0131r. \u201cNas\u0131l\u201d sorusundan, metafizi\u011fi merkeze alan \u201cni\u00e7in\u201d sorusuna y\u00f6nlendiriyor. B\u00f6ylece insan, yaln\u0131zca var olan\u0131 bilmekle kalmaz, varl\u0131\u011f\u0131n anlam\u0131n\u0131 ve amac\u0131n\u0131 kavramaya y\u00f6nelir. Felsefe ruhumuzun bak\u0131m\u0131 ve yekinli\u011fi \u00e7abas\u0131 oldu\u011fu kadar evrenle olan ili\u015fkimizi \u015fiir d\u00fczeyinde Burhan d\u00fczeyine y\u00fckseltme \u00e7abas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinde felsefe \u00e7o\u011funlukla \u201chikmet\u201d kavram\u0131yla ifade edilmi\u015ftir. Hikmet, yaln\u0131zca bilgi de\u011fil, bilginin do\u011fru ve yerinde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 da ifade eder; sebepler bilgisidir. Hikmet; s\u00f6zde ve davran\u0131\u015fta isabet demektir. \u0130slam filozoflar\u0131 felsefeyi hikmetin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f, filozofu ise hikmet talibi olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu gelenekte filozoflar; hak\u00eem, m\u00fcteellih, m\u00fcteakkil, arif ve k\u00e2mil gibi kavramlarla an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kavramlar, d\u00fc\u015f\u00fcnce ile ahlak\u0131n birle\u015fti\u011fi bir bilgelik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. M\u00fcfit Selim Saruhan Hocam\u0131z, bu d\u00f6nemin \u201cBir Filozof Bir Eser\u201d dersi kapsam\u0131ndaki ilk oturumda, insan\u0131n felsefeye duydu\u011fu ihtiyac\u0131 ve din ile felsefe aras\u0131ndaki ili\u015fkinin mahiyetini ele alm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcfit Hocam\u0131z insan\u0131n, varl\u0131\u011f\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir varl\u0131k oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek dersine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnmek, insan\u0131n yaln\u0131zca zihinsel bir faaliyeti de\u011fil, ayn\u0131 zamanda varolu\u015fsal bir y\u00f6neli\u015fidir. \u0130nsan, &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/2026\/02\/13\/bir-filozof-bir-eser-ders-1\/\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Bir Filozof Bir Eser | Ders 1&#8221;<\/span>devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6255,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","postBodyCss":"","postBodyMargin":[],"postBodyPadding":[],"postBodyBackground":{"backgroundType":"classic","gradient":""},"footnotes":""},"categories":[9,23],"tags":[],"class_list":["post-6254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ders-ozetleri","category-islam-felsefesinde-bir-filozof-bir-eser"],"gutslider_comments":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6254"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6256,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6254\/revisions\/6256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}