{"id":6361,"date":"2026-02-09T23:11:00","date_gmt":"2026-02-09T20:11:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test.ide.org.tr\/?p=6361"},"modified":"2026-09-28T23:12:24","modified_gmt":"2026-09-28T20:12:24","slug":"kuran-i-kerimde-zihinsel-erdemler-ders-15","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/2026\/02\/09\/kuran-i-kerimde-zihinsel-erdemler-ders-15\/","title":{"rendered":"Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de Zihinsel Erdemler | Ders 15"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu haftaki dersimizde Hadi Adanal\u0131 Hocam\u0131z, ge\u00e7en hafta ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z faydac\u0131 ahlak teorisini Kur\u2019\u00e2n\u00ee bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla nas\u0131l de\u011ferlendirebilece\u011fimiz sorusuyla derse giri\u015f yapt\u0131. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de fayda ve zarar ekseniyle ili\u015fkili kavramlar\u0131n ge\u00e7ti\u011fi ayetlere de\u011finen Hocam\u0131z, dersin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise faydac\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f tart\u0131\u015fmalarda s\u0131kl\u0131kla ba\u015fvurulan \u00f6rnekleri olan ahlaki ikilemler \u00fczerinde de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hocam\u0131z, faydac\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir eylemin do\u011frulu\u011funu sonu\u00e7lara ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve faydan\u0131n da kimi yorumlarda haz (hedonizm), kimi yorumlarda mutluluk, kimi yorumlarda ise tercih \u00fczerinden tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak bu kavramlar\u0131n hem \u00f6l\u00e7\u00fclebilirlik hem de kimin faydas\u0131n\u0131n neye g\u00f6re belirlenece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015fma \u00fcretti\u011fini ifade etti. Devam\u0131nda, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de do\u011frudan \u201cfayda\u201d kelimesinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak tek bir terim olmamas\u0131na ra\u011fmen \u201cfayda-zarar\u201d ekseninde pek \u00e7ok ifadenin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti. Bu \u00e7er\u00e7evede \u00f6zellikle hayr (\u062e\u064e\u064a\u0652\u0631) ve ni\u2018me (\u0646\u0650\u0639\u0652\u0645\u064e\u0629) kavramlar\u0131n\u0131n \u201cfayda\u201dn\u0131n anlam alan\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fecek bi\u00e7imde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ayr\u0131ca met\u00e2\u2018 (\u0645\u064e\u062a\u064e\u0627\u0639), zarar (\u0636\u0631\u0631), birr (\u0628\u0650\u0631\u0651), \u015ferr (\u0634\u064e\u0631\u0651), ihsan (\u0625\u0650\u062d\u0652\u0633\u064e\u0627\u0646) ve fazl (\u0641\u064e\u0636\u0652\u0644) gibi kavramlar\u0131n da fayda-zarar ba\u011flam\u0131nda farkl\u0131 boyutlara i\u015faret edecek \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ifade etti. Bu kavramlar \u00fczerinden Hocam\u0131z, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de \u201cfayda-zarar\u201d alan\u0131n\u0131n tek bir terime indirgenmedi\u011fini, aksine birden \u00e7ok kavram\u0131n farkl\u0131 ba\u011flamlarda \u201cfayda\u201d alan\u0131 kurdu\u011funu belirtti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hocam\u0131z, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de fayda kavram\u0131n\u0131n d\u00fcnyev\u00ee ve uhrev\u00ee ba\u011flamlarda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak dikkat \u00e7ekici bir bi\u00e7imde d\u00fcnyev\u00ee faydan\u0131n daha yo\u011fun g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti. D\u00fcnyev\u00ee ba\u011flamda en yo\u011fun i\u015flenen konulardan birinin de \u201cAllah\u2019tan ba\u015fka ilahlar edinme\u201d temas\u0131 oldu\u011funu, bunun yan\u0131 s\u0131ra hayvanlar, insanlar aras\u0131 ili\u015fkiler ve akrabal\u0131k, sihir\/b\u00fcy\u00fc, nasihat, do\u011fa olaylar\u0131, \u00f6l\u00fcmden ve sava\u015ftan ka\u00e7\u0131nma, hac ibadeti ve demirin fayda\/zarar boyutu gibi konularda da \u201cfayda-zarar\u201d dilinin i\u015flendi\u011fini s\u00f6yledi. Uhrev\u00ee ba\u011flamda ise daha \u00e7ok ahirette \u015fefaatin, mal\u0131n-evlad\u0131n, insanlar\u0131n ve putlar\u0131n fayda\/zarar verip vermeyece\u011fi, ya da k\u0131yamet sonras\u0131 iman\u0131n fayda vermemesi gibi durumlar etraf\u0131nda bu teman\u0131n i\u015flendi\u011fini ifade etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hocam\u0131z, bu \u00e7er\u00e7evede ilgili iki ayet \u00fczerinden fayda-zarar temas\u0131n\u0131n Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de nas\u0131l i\u015flendi\u011fini \u00f6rneklendirdi. \u0130lk olarak Bakara suresi 219. ayette, i\u00e7ki ve kumarda \u201cinsanlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck zarar ve baz\u0131 faydalar vard\u0131r, zararlar\u0131 faydalar\u0131ndan b\u00fcy\u00fckt\u00fcr\u201d ifadesi \u00fczerinden Hocam\u0131z, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in fayda dilini mutlak anlamda yarar\u0131n olup olmamas\u0131 ikili\u011fine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. \u0130kinci olarak ise Hac suresi 12-13. ayetler \u00fczerinden Allah&#8217;\u0131 b\u0131rakarak kendine ne zarar ne de fayda verebilecek olan \u015feylere y\u00f6nelen insan\u0131n durumunu ele ald\u0131. \u00d6zellikle ayette ge\u00e7en \u201czarar\u0131 yarar\u0131ndan daha yak\u0131n olan varl\u0131klara yalvar\u0131p yakar\u0131r\u201d ifadesine dikkat \u00e7eken Hocam\u0131z, m\u00fcfessirlerin bu ayetleri \u201cinsanlar\u0131 ilah edinmek\u201d veya b\u00fcy\u00fck fig\u00fcrlerin \u00f6l\u00fcmden sonra putla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ba\u011flam\u0131nda yorumlad\u0131klar\u0131n\u0131 aktard\u0131. Ayr\u0131ca putlar\/ilahlar \u00fczerinden maddi fayda \u00fcretmenin de m\u00fcmk\u00fcn olabildi\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in d\u00fcnyev\u00ee\/madd\u00ee fayday\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ink\u00e2r etmedi\u011fini, fakat tevhid ve hakikat ba\u011flam\u0131nda ger\u00e7ek faydan\u0131n neyde oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu haftaki dersimizde Hadi Adanal\u0131 Hocam\u0131z, ge\u00e7en hafta ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z faydac\u0131 ahlak teorisini Kur\u2019\u00e2n\u00ee bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla nas\u0131l de\u011ferlendirebilece\u011fimiz sorusuyla derse giri\u015f yapt\u0131. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de fayda ve zarar ekseniyle ili\u015fkili kavramlar\u0131n ge\u00e7ti\u011fi ayetlere de\u011finen Hocam\u0131z, dersin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise faydac\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f tart\u0131\u015fmalarda s\u0131kl\u0131kla ba\u015fvurulan \u00f6rnekleri olan ahlaki ikilemler \u00fczerinde de\u011ferlendirmelerde bulundu. Hocam\u0131z, faydac\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir eylemin &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/2026\/02\/09\/kuran-i-kerimde-zihinsel-erdemler-ders-15\/\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de Zihinsel Erdemler | Ders 15&#8221;<\/span>devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6342,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","postBodyCss":"","postBodyMargin":[],"postBodyPadding":[],"postBodyBackground":{"backgroundType":"classic","gradient":""},"footnotes":""},"categories":[9,17],"tags":[],"class_list":["post-6361","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ders-ozetleri","category-kuran-i-kerimde-zihinsel-erdemler"],"gutslider_comments":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6361"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6362,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6361\/revisions\/6362"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}