{"id":7034,"date":"2026-05-16T11:12:00","date_gmt":"2026-05-16T08:12:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test.ide.org.tr\/?p=7034"},"modified":"2026-10-02T11:13:07","modified_gmt":"2026-10-02T08:13:07","slug":"prof-dr-irfan-aycan-islam-tarihini-nasil-anlamaliyiz-siyasi-kirilmalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/2026\/05\/16\/prof-dr-irfan-aycan-islam-tarihini-nasil-anlamaliyiz-siyasi-kirilmalar\/","title":{"rendered":"Prof. Dr. \u0130rfan Aycan: \u0130slam Tarihini Nas\u0131l Anlamal\u0131y\u0131z? Siyasi K\u0131r\u0131lmalar"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Program\u0131m\u0131z\u0131n ikinci dersini Prof. Dr. \u0130rfan Aycan Hocam\u0131z \u201c\u0130slam Tarihini Nas\u0131l Anlamal\u0131y\u0131z? Siyasi K\u0131r\u0131lmalar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hocam\u0131za g\u00f6re \u0130slam tarihini do\u011fru bir zeminde tahlil edebilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle \u201c\u0130slam\u2019\u0131n tarihi\u201d ile \u201cM\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tarihi\u201d aras\u0131ndaki metodolojik ayr\u0131m\u0131 netle\u015ftirmek gerekmektedir. Tarihsel s\u00fcre\u00e7te ya\u015fanan be\u015fer\u00ee hadiselerin ve siyasi krizlerin \u201c\u0130slam\u2019\u0131n kendisi\u201d gibi alg\u0131lanarak kutsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcncesinde telafisi g\u00fc\u00e7 krizlere ve bilgi \u00fcretiminde dura\u011fanl\u0131\u011fa yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu ba\u011flamda \u0130slam tarihi, bir ibret ve ders \u00e7\u0131karma alan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmeli; ge\u00e7mi\u015fin siyasi tercihleri dinin asli unsurlar\u0131 haline getirilerek \u201cdinselle\u015ftirilmemelidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rasulullah \ufdfa\u2019in Mekke\u2019deki 13 y\u0131ll\u0131k tebli\u011f s\u00fcreci, sadece bir inan\u00e7 de\u011fi\u015fimi de\u011fil, k\u00f6kl\u00fc bir zihniyet devrimidir. Bu d\u00f6nemde i\u015flenen Tevhid, N\u00fcb\u00fcvvet ve Ahiret kavramlar\u0131, Cahiliye toplumunun sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve iktisadi yap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi hedeflemi\u015ftir. Hz. Hatice (r.a.) ile olan evlili\u011finin ard\u0131ndan gelen risalet s\u00fcreci, Bizans ve Sasani imparatorluklar\u0131n\u0131n k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve ticaret yollar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini kaybetti\u011fi bir konjonkt\u00fcrde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bu jeopolitik bo\u015fluk ve \u0130pek Yolu\u2019nun g\u00fczerg\u00e2h de\u011fi\u015ftirmesi, Mekke\u2019yi stratejik ve iktisadi bir merkez haline getirerek yeni bir medeniyetin in\u015fas\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in vefat\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kan hilafet meselesi, tarihin en b\u00fcy\u00fck siyasi k\u0131r\u0131lma noktalar\u0131ndan biridir. Bu s\u00fcre\u00e7te sorunun \u201cHalife kim olacak?\u201d sorusundan ziyade \u201cHalife kimden (hangi kabineden\/soydan) olacak?\u201d sorusuna evrilmesi, Rasulullah \ufdfa\u2019in minimize etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 asabiyet (kabilecilik) anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yeniden canlanmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Hz. Ebubekir (r.a.) ve Hz. \u00d6mer (r.a.) d\u00f6nemlerinde y\u00f6netimde liyakat ve adalet esas al\u0131nm\u0131\u015f, devlet te\u015fkilat\u0131 kurumsalla\u015farak geni\u015f co\u011frafyalara h\u00fckmeder hale gelmi\u015ftir. Hz. Ebubekir (r.a.), Ridde sava\u015flar\u0131 ile sars\u0131lan otoriteyi tesis etmi\u015f; Hz. \u00d6mer (r.a.)\u2019in teklifiyle, Zeyd bin Harise (r.a.) gibi ehliyet sahibi sahabelerin de katk\u0131lar\u0131yla Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in mushaf haline getirilme s\u00fcrecini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r.<br>Hz. \u00d6mer (r.a.) d\u00f6neminde fetihlerin h\u0131z kazanmas\u0131yla birlikte Divan te\u015fkilat\u0131 kurulmu\u015f, gayrim\u00fcslim tebaa ile ili\u015fkiler hukuki bir zemine oturtulmu\u015f ve idari yap\u0131 profesyonelle\u015fmi\u015ftir. Ancak Hz. Osman (r.a.) d\u00f6neminin ikinci yar\u0131s\u0131nda, liyakat esasl\u0131 atamalar\u0131n yerini \u00dcmeyyeo\u011fullar\u0131\u2019na mensup isimlerin almas\u0131, toplumsal huzursuzlu\u011fu ve ilk b\u00fcy\u00fck siyasi krizi tetiklemi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te kurulan \u015e\u00fbra&#8217;da Hz. Ali (r.a.), Talha bin Ubeydullah (r.a.), Z\u00fcbeyr bin Avvam (r.a.), Abdurrahman bin Avf (r.a.) ve Saad bin Ebi Vakkas (r.a.) gibi se\u00e7kin sahabeler yer alsa da ailev\u00ee ve kabilevi dengelerin yan\u0131s\u0131ra siyasi tercihler olaylar\u0131n seyrini de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cemel Vakas\u0131, S\u0131ffin Sava\u015f\u0131 ve Hakem Olay\u0131 gibi siyasi \u00e7at\u0131\u015fmalar, sadece bir iktidar m\u00fccadelesi olarak kalmam\u0131\u015f, zamanla Haric\u00eelik ve \u015eia gibi ekollerin do\u011fu\u015funa, dolay\u0131s\u0131yla siyasi tercihlerin itikadi birer kimli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Hz. Ali (r.a.)\u2019nin \u015fehadetinden sonra Hz. Hasan (r.a.), \u00fcmmetin birli\u011fini korumak ad\u0131na hilafetten feragat ederek tarihi bir uzla\u015f\u0131ya imza atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hocam\u0131z dersin nihayetinde bu anlat\u0131lanlardan hareketle bug\u00fcn\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 i\u00e7in temel g\u00f6revin, ge\u00e7mi\u015fin siyasi kavgalar\u0131n\u0131 bug\u00fcn\u00fcn birli\u011fine engel k\u0131lmadan, hayat\u0131 anlama bi\u00e7iminde yeni bir bilgi ve fikir \u00fcretimi (i\u00e7tihat) ger\u00e7ekle\u015ftirmeleri oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1366\" data-id=\"7008\" src=\"http:\/\/test.ide.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2026-Mutefekkir-Kampi-8.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7008\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1366\" data-id=\"7009\" src=\"http:\/\/test.ide.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2026-Mutefekkir-Kampi-9.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7009\"\/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Program\u0131m\u0131z\u0131n ikinci dersini Prof. Dr. \u0130rfan Aycan Hocam\u0131z \u201c\u0130slam Tarihini Nas\u0131l Anlamal\u0131y\u0131z? Siyasi K\u0131r\u0131lmalar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Hocam\u0131za g\u00f6re \u0130slam tarihini do\u011fru bir zeminde tahlil edebilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle \u201c\u0130slam\u2019\u0131n tarihi\u201d ile \u201cM\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tarihi\u201d aras\u0131ndaki metodolojik ayr\u0131m\u0131 netle\u015ftirmek gerekmektedir. Tarihsel s\u00fcre\u00e7te ya\u015fanan be\u015fer\u00ee hadiselerin ve siyasi krizlerin \u201c\u0130slam\u2019\u0131n kendisi\u201d gibi alg\u0131lanarak kutsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcncesinde telafisi g\u00fc\u00e7 &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/2026\/05\/16\/prof-dr-irfan-aycan-islam-tarihini-nasil-anlamaliyiz-siyasi-kirilmalar\/\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Prof. Dr. \u0130rfan Aycan: \u0130slam Tarihini Nas\u0131l Anlamal\u0131y\u0131z? Siyasi K\u0131r\u0131lmalar&#8221;<\/span>devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7007,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","postBodyCss":"","postBodyMargin":[],"postBodyPadding":[],"postBodyBackground":{"backgroundType":"classic","gradient":""},"footnotes":""},"categories":[37,34],"tags":[],"class_list":["post-7034","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mutefekkir-kampi-2026","category-yaz-kamplari"],"gutslider_comments":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7034","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7034"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7035,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7034\/revisions\/7035"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ide.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}