Medeniyet Tarihi Okumaları | Ders 9

Bugünkü derste hocamız, İslamcı düşünce geleneği içinde Mehmet Âkif Ersoy’un konumunu ve onun İslam dünyasının krizini nasıl kavradığını ele aldı. Bu çerçevede özellikle vurgulanan nokta şuydu: Âkif, İslam dünyasını Batı ile kıyaslayarak değil, İslam’ın kendi tarihî birikimi ve “altın çağ” tecrübesiyle karşılaştırarak değerlendiren bir düşünürdür. Ona göre mesele, Batı’nın üstünlüğü değil, Müslüman toplumların kendi medeniyet …

Medeniyet Tarihi Okumaları Atölyesi | Ders 8

Bu derste Prof. Dr. Mehmet Özdemir hocamız, geç Osmanlı düşünce dünyasında modernleşme ve medeniyet tartışmalarını Ahmet Cevdet Paşa’nın hukuk ve medeniyet anlayışı üzerinden ele almıştır. Hocamız, özellikle Paşa’nın hem ilmi hem bürokratik tecrübesine sahip olmasının, onun düşüncelerini teorik olmaktan çıkarıp pratik bir zemine oturttuğunu vurgulamıştır. Ahmet Cevdet Paşa denildiğinde ilk akla gelen eser Mecelle’dir. Mecelle, …

Medeniyet Tarihi Okumaları Atölyesi | Ders 7

Prof. Dr. Mehmet Özdemir hocamız, atölye kapsamında, geç Osmanlı düşünce dünyasında ortaya çıkan modernleşme tartışmalarını, bu tartışmaların merkezindeki isimlerden biri olan Said Halim Paşa’nın düşünce dünyası ve modernleşmeye yaklaşımı üzerinden ele almıştır. Osmanlı Devleti’nin son sadrazamlarından biri olan Said Halim Paşa, hem Batı’yı yakından tanıyan hem de İslam dünyasına derinlemesine vâkıf bir devlet adamı ve …

Medeniyet Tarihi Okumaları Atölyesi | Ders 6

Bu derste Mehmet Özdemir hocamız, geç Osmanlı düşünce dünyasında ortaya çıkan modernleşme tartışmalarını Abdullah Cevdet ve İslamcı düşünürler üzerinden ele aldı. Hoca özellikle modernleşme sürecinde din, eğitim, kültür ve toplumsal dönüşüm ilişkisini merkeze alarak iki ayrı yaklaşımın nasıl şekillendiğini açıkladı. İlk olarak Abdullah Cevdet’in modernleşme tasavvuru üzerinde duruldu. Cevdet’e göre Osmanlı toplumunun yeniden inşası ancak …

Medeniyet Tarihi Okumaları Atölyesi | Ders 5

Bu derste Abdullah Cevdet’in metninden hareketle medeniyetler arasındaki çatışma, etkileşim ve kesişim alanları; Osmanlı ile Batı medeniyetinin modern dönemdeki konumu, ve ayrıca Osmanlı Devleti’nin yaşadığı çıkmazlara karşı üretilen alternatif çözüm arayışları ele alındı. Abdullah Cevdet, Batı medeniyetinin “toptan alınması” gerektiğini savunur. Ona göre inançlar zaman ve mekânın ürünüdür; bu iki unsur değiştikçe itikatlar da dönüşmeye …

Medeniyet Tarihi Okumaları Atölyesi | Ders 4

Bu haftaki derste Prof. Dr. Mehmet Özdemir, Osmanlı Devleti’nin modernleşme sürecine girerken karşılaştığı askerî, idarî ve toplumsal dönüşümleri ele aldı. Özellikle askerî sistemdeki yenilenme ihtiyacı, kılık kıyafetten silah teknolojisine kadar uzanan geniş bir değişim alanı oluşturduğu ifade edildi. Ziraat, sanayi ve diğer temel üretim sahalarında yaşanan geri kalmışlık ile devlet teşkilatındaki düzensizlikler, Tanzimat ve Islahat …

Medeniyet Tarihi Okumaları Atölyesi | Ders 3

Prof. Dr. Mehmet Özdemir, derste Batı medeniyeti tasavvurunun nasıl bir “zirve” söylemi ürettiğini ve bunun diğer toplumları bu modele doğru yönlendirme baskısı yarattığını tartıştı. Bu söylem, kimi zaman askeri ve siyasi müdahaleleri meşrulaştırmak üzere “medenileştirme” iddiasıyla sunulmuş; yani işgal pratikleri teknik ve kültürel bir yardım biçimi olarak kurgulanmıştır. Hoca, Osmanlı’nın hem bu güçlerle mücadele ettiğini …

Medeniyet Tarihi Okumaları Atölyesi | Ders 2

Dönemin ikinci dersinde Prof. Dr. Mehmet Özdemir, medeniyet ve kültür kavramları üzerine derinlikli bir değerlendirme yaptı. Dersin başında “Medeniyet, kültürle eşdeğer midir?” sorusu üzerinden yürütülen tartışmada, bu iki kavramın sınırları ve anlam farklılıkları ele alındı. Özdemir Hoca, medeniyetin bir bütünü temsil ettiğini, iyisiyle kötüsüyle toplumsal tecrübeyi kapsadığını vurguladı. Cemil Meriç’in medeniyet kavramı üzerine düşüncelerine de …

Medeniyet Tarihi Okumaları Atölyesi | Ders 1

Dönemin ilk Medeniyet Tarihi Okumaları atölye dersi Prof. Dr. Mehmet Özdemir hocamız tarafından tanışma konuşması ile başladı. Dersin başlangıcında öğrenciler, kendilerini tanıtıp lisans ve yüksek lisans serüvenlerini paylaşarak sınıfın zengin akademik birikimini ortaya koydular. Hocamız da ilim yolculuğunun yalnızca bireysel bir çaba olmadığını, ancakortak bir tecrübe birikimiyle anlam kazanacağını vurguladı. Özdemir Hoca, bir araştırmacının ilim …