Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 18

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, İslâmî metinlerin anlaşılması ve yorumlanmasında dil felsefesinden ve mantıktan nasıl faydalanabileceğimiz sorusu etrafında derse giriş yaptı. Hocamız, özellikle Hz. Peygamber ile ilgili rivayetlerin nasıl anlaşılacağına yönelik tartışmaların temelde metin yorumuna dayandığını belirterek, metinle kurduğumuz ilişki üzerine düşünmenin zorunlu olduğunu vurguladı. Bu bağlamda modern dönemde dil felsefesinin bize sağladığı imkanlarla …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 17

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, “İslâm ahlakı diyebileceğimiz bir ahlaktan söz edebilir miyiz?” sorusuyla derse giriş yaptı. Bu çerçevede öncelikle “ahlak”tan ne kastettiğimizi netleştirmek gerektiğini belirterek, ahlakın Arapça kökü olan hulk kavramına ve bu kavram etrafında yapılan bazı tanımlara değindi. Hocamız, Kur’an-ı Kerim’de hulk kelimesinin iki farklı bağlamda geçtiğini hatırlatarak, kavramın yalnızca olumlu bir …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 16

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, erdem ahlakının ne olduğu, çağdaş felsefede neden ve nasıl yeniden canlandığı ve faydacı ahlak ile ödev ahlakına kıyasla hangi soruları merkeze aldığı konuları üzerinde durdu. Hocamız, 18. ve 19. yüzyıllarda faydacı ahlakın ve ödev ahlakının daha baskın teoriler olarak öne çıktığını, buna karşılık 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren erdem …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 15

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, geçen hafta ele aldığımız faydacı ahlak teorisini Kur’ânî bir bakış açısıyla nasıl değerlendirebileceğimiz sorusuyla derse giriş yaptı. Kur’an-ı Kerim’de fayda ve zarar ekseniyle ilişkili kavramların geçtiği ayetlere değinen Hocamız, dersin ikinci bölümünde ise faydacılığın çağdaş tartışmalarda sıklıkla başvurulan örnekleri olan ahlaki ikilemler üzerinde değerlendirmelerde bulundu. Hocamız, faydacılığın bir eylemin …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 14

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, yeni dönemin ilk dersine ahlak teorileri başlığıyla giriş yaptı. Hocamız, geçen dönem Kur’an-ı Kerim’deki zihinsel erdemlere bilişsel yetiler üzerinden ulaşmaya çalışırken bu dönem bu erdemler alanına ahlak teorileri perspektifinden yaklaşacağını belirtti. Ahlak teorilerinin insanlık tarihi kadar kadim olduğunu, ancak özellikle çağdaş düşüncede bir tür “teoriler enflasyonu” yaşandığını belirterek, bu …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 13

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, Kur’an-ı Kerim’in önemli kavramlarından olan zikir (hatırlama) ve nisyan (unutma) üzerinden hafıza yetisinin mahiyetini ve bu yetinin zihinsel erdemlerle ilişkisini ele aldı. Hatırlama ve unutmanın ahlaki ve epistemik boyutlar taşıyan bilişsel yetiler olması dolayısıyla zihinsel erdemler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Hocamız, hafızanın hem psikoloji hem de felsefe literatüründe …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 12

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, Kur’an-ı Kerim’de Hz. İbrahim kıssası üzerinden zihinsel ve ahlaki erdemlerin nasıl temellendirilebileceği meselesini ele aldı. Üç ilahi dinin ortak atası olan ve Kur’an-ı Kerim’de peygamberler arasında ulü’l-azm olarak vasfedilen Hz. İbrahim, hem hakikati bireysel düşünce yoluyla arayan hem de şüphe ve sorgulamalarını kavmiyle yürüttüğü diyalektik tartışmalar aracılığıyla görünür kılan …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 11

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, yaşlanma ile zihin arasındaki ilişkiyi ele alarak, bilişsel yetilerin zaman içinde nasıl değiştiği ve hangi koşullarda korunduğu sorusu üzerinde durdu. Ders boyunca, yaşlanmanın bilişsel yetiler üzerindeki etkisi güncel bilimsel çalışmalar ışığında ele alınarak, bu sürecin düşünme, erdem ve amel ilişkisi bakımından nasıl değerlendirilmesi gerektiği tartışıldı. Dersin başlangıcında Hocamız, yaşlılık …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 10

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, Kur’an-ı Kerim’de “tefekkür” kavramının kullanım biçimlerini, işaret ettiği anlam alanlarını ve bu kavramın epistemik, ahlaki ve düşünsel ilişkilerini ele aldı. Dersin temel amacı, tefekkür kelimesinin Kur’an-ı Kerim’deki kullanımını ayetler üzerinden inceleyerek, tefekkürün Kur’anî düşünce sistemindeki konumunu görünür kılmaktı. Dersin ilk kısmında Hocamız, fikir ve tefekkür bağlamında kelimelere, tanımlara ve …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 9

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, düşünmenin bireysel bir etkinlik mi yoksa zorunlu olarak çoğul bir süreç mi olduğu sorusundan hareketle, düşüncenin çoğulluğu meselesini ele aldı. Ders, geçen hafta Kur’an-ı Kerim ayetleri çerçevesinde üzerinde durulan düşüncenin monolitik ve diyalektik boyutlarıyla bağlantılı olarak “Düşünmek için neden başkalarına ihtiyaç duyarız?” sorusu etrafında şekillendi. Bu çerçevede “It Takes …