Kategori: İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in Usûl ve Metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’l-Hadis” başlıklı ders gerçekleşti. Sünnet ile ilişkimizi ve sünnetin konumunu Kur’an’ı Kerim belirlemiştir. Bu noktada kavramsal çerçeve önem arz etmektedir. Bu konuda beş önemli kavram vardır: İtaat, ittiba, iktida, imtisal ve teessi. İtaat kavramı Kur’an’ın birçok yerinde zikredilmiştir. “اَط۪يعُوا اللّٰهَ وَاَط۪يعُوا الرَّسُولَ” “Allah …

“İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 13”devamını oku

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında bahar döneminin ilk dersi gerçekleşti. Bu derste “Makâsıdu’s-Sünne” konusu işlendi. Aslında makâsıdu’s-sünne önceki derslerde ifade edilen makâsıdu’t-tenzil ve makâsıdu’r-risalenin bir parçasıdır. Sünnet, Resul-i Ekrem Aleyhisselam’ın Kur’an’ı tatbik sadedinde ortaya koyduğu hayat nizamının adıdır. Hadis ise sünnetin bu nizamını bize aktaran yazılı ve sözlü …

“İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 12”devamını oku

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’l-Kur’an” başlıklı ders gerçekleşti. Önceki dersin devamı olarak hocamız son zamanlarda makasıdu’l-Kur’an hakkında çalışanların yöntemi üzerinde durdu. Son zamanlarda makâsıdu’l-Kur’an üzerinde duran birinci isim Ahmed er-Raysûnî’dir. Çalışmalarından dolayı Raysûnî’ye makâsıdçıların şeyhi denilmektedir. O, Kur’an’ın makâsıdını belirlerken göz önünde bulundurulması gereken üç hususun olduğunu …

“İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 11”devamını oku

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’l-Kur’an” başlıklı dersi gerçekleşti. Dersin başlangıcında makâsıdu’l-Kur’an’ın yöntemi üzerinde duran hocamız, şu hususlara değindi: Tikel ayetlerin doğrudan gayeyi ifade edebileceğini, ancak asıl sonuca Kur’an’ın tamamını okuyarak ulaşılabileceğini belirtti. Bu süreçte Fatiha’dan Nas’a kadar bütün ayetlerin bir bütünlük içerisinde okunması gerektiğini, ayetler ister ahkâm …

“İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 10”devamını oku

Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında bu hafta, “İnsanın yaratılış gayesi, makâsıdu’t-tenzil ve alt başlığı olan makâsıdu’r-risale” konuları ele alındı. Önceki derste işlenen hilâfet ve imâret kavramlarının kısa tekrarının ardından makâsıdu’t-tenzîl konusuna giriş yapıldı.Maksadü’l-hilâfe: Bu gaye, her şeyden önce hakkın ikame edilmesiyle mümkündür. Hilafetin uğruna yerine getirildiği bir hakikat vardır ve insan, …

“İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 9”devamını oku

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in Usûl ve Metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdü halki’l-kevn ve makâsıdü halki’l-insân bağlamında insanın yaratılış gayesi” başlıklı dersi gerçekleşti. İnsanın ve kâinatın yaratılış gayeleri hakkında yüzlerce ayet varken içlerinden sadece bir ayetin esas alınması parçacı yöntemdir ve usûle aykırıdır. Hocamız bu yanlışlığı dört mefhum üzerinde durarak açıkladı: İbadet, teshîr, halife …

“İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 8”devamını oku

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız Usûl ve Metodoloji dersinde “Makâsıdu’t-Tekvin” konusunu ele aldı. Bu çerçevede, makâsıdu’t-tekvin ve onun alt başlığını olan makâsıd-ü halkü’l kevn üzerinde duruldu. Hocamız, makâsıd konusuna makâsıd-ı tekvin ile başlanması gerektiğini söyledi. Ona göre ontoloji, epistemoloji ve aksiyoloji olmadan kâmil ve bütüncül bir metodolojiden söz edilemez. Ayrıca varlık, insan …

“İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 7”devamını oku

İDE’de bu hafta Prof. Dr. Mehmet Görmez’in Usûl ve Metodoloji dersi kapsamında, usûl tarihi içerisindeki ortaya çıkışı bağlamında “makâsıd” konusu ele alındı. Çok anlamlılığı yönetmek için makâsıd mektebi adı verilen yeni bir mektep ortaya çıktığını söyleyen hocamız, modern zamanlardaki makâsıd çalışmalarını üçe ayırdı: Birincisi, makâsıdı usûl-i fıkhın bir konusu olarak ele alan çalışmalar, ikincisi, makâsıdı …

“İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 6”devamını oku

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında ‘Çok Anlamlılığı Yönetme Meselesi’ başlıklı dersi gerçekleşti. Dersin ana konusu, ‘Çok anlamlılık bizi rölativizme/göreceliliğe götürmemesi için ne lazımdır?’ sorusu üzerine duruldu. Hocamız, Müslüman dünyalarda, tek anlamcılığın tehlikesine işaret edip izale etme ve çok anlamlılığı doğru yöneterek devamlılığını sağlama konusunda, biri siyasi diğeri ilmî …

“İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 5”devamını oku

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in Usûl ve Metodoloji dersi kapsamında “Çoklu Akıl, Çok Anlamlılık ve Usûl” başlıklı dersi gerçekleşti. Bu derste akletme biçimleri, dinî metinleri anlamanın beş seviyesi ve dinin insanlığa ulaşmasında kullanılan üç araç olmak üzere üç ana başlık ele alındı. Dersin ilk kısmında, İslam medeniyetinin akletme biçimlerine değinen hocamız, Câbirî’nin tasnifine …

“İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 4”devamını oku