Bir Filozof Bir Eser | Ders 3

İslam Felsefesinde Bir Filozof Bir Eser dersi kapsamında bu hafta hocamız Prof. Dr. Müfit Selim Saruhan, ilk İslam filozofu kabul edilen Kindî’nin genel düşünce sistemine ana hatlarıyla değindikten sonra hacim olarak küçük fakat etki ve örneklik açısından önemli olan Risâle fî Hudûdi’l-Eşyâ ve Rusûmihâ adlı risalesini tahlil etti. Bu kısa risalenin neden İslam düşünce tarihinde …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 15

Prof. Dr. Mehmet Görmez’in Usûl ve Metodoloji dersi kapsamında bu hafta, “Makâsıdu’l-Akaid” başlığı ele alındı.Aklî istidlal meselesi kelamın önemli konularındandır. Kelamcılar burhan ve aklî istidlal metoduyla inanç konularının gayesini izah ettiği halde makâsıd çalışmalarında akaidin üzerinde fazla durulmamıştır. Kadim tartışmalara gidildiğinde görülür ki, ilk asırlarda akaide dair yazılan eserlerde doğrudan makâsıd kavramı kullanılmamış, onun yerine …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 17

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, “İslâm ahlakı diyebileceğimiz bir ahlaktan söz edebilir miyiz?” sorusuyla derse giriş yaptı. Bu çerçevede öncelikle “ahlak”tan ne kastettiğimizi netleştirmek gerektiğini belirterek, ahlakın Arapça kökü olan hulk kavramına ve bu kavram etrafında yapılan bazı tanımlara değindi. Hocamız, Kur’an-ı Kerim’de hulk kelimesinin iki farklı bağlamda geçtiğini hatırlatarak, kavramın yalnızca olumlu bir …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 12

Prof. Dr. Mehmet Görmez bu haftaki derste, vaz‘î ilimler ile şer‘î ilimler arasındaki ilişkinin mahiyeti ve bu iki ilim arasında nasıl bir birlik kurulabileceği meselesi üzerinde durdu. Bu bağlamda modern dünyada ortaya çıkan en büyük çelişkilerden birinin, vaz‘î ilmin mutlak bir akideye dönüşmesi, yani bilimciliğin bir inanç biçimi haline gelmesi olduğunu ifade etti. Vaz‘î ilmin …

Meselelere Felsefe ile Bakmak | Ders 3

Prof. Dr. Celal Türer felsefi problemlerin yalnızca entelektüel bir ilgi alanı olarak görülmemesi gerektiğini, bu problemlerin temelinde varoluşsal meselelerin rasyonelleştirilmesi gayesinin yattığını vurgulayarak derse başladı. Hayatın ve evrenin tam düzenli olmadığını, içinde daima değişim ve ıstırap barındırdığını belirten hocamız, varlığın çok katmanlı ve hiyerarşik bir yapı arz ettiğini vurguladı. Bu bağlamda, felsefenin temel görevinin “karşıtlık” …

Din ve Siyaset Atölyesi | Ders 2

Dr. Yousef al-Qurashi hocamız, Din ve Siyaset Atölyesinin ikinci oturumunda din–siyaset–toplum ilişkisinin indirgemeci ve tek yönlü teorik çerçevelerle açıklanamayacağını vurgulayarak; bu ilişkinin tarihsel ve kültürel bağlamla iç içe geçmiş, çok boyutlu ve karşılıklı etkileşime dayalı bir yapı arz ettiğini belirterek atölyeye başlamıştır. Bu nedenle hocamız, din sosyolojisinde öne çıkan Yapısal Fonksiyonalizm, Çatışma Teorisi ve Sembolik …

Sünnet ve Sîret Metodolojisi | Ders 12

Bu dersimizde, hocamız Prof. Dr. Bünyamin Erul “Ramazan’da Resûlullah” başlığını siyer ve sünnet kaynaklarına dayanarak, analitik bir çerçevede ele almış ve konuyu altı ayrı tasnif üzerinden incelemiştir: (1) Arap dilinde Ramazan, (2) Cahiliyede Ramazan, (3) Âyetlerde Ramazan, (4) Sîrette Ramazan, (5) Sünnette Ramazan, (6) Rivayetlerde Ramazan. Böylece Ramazan, yalnızca ibadet pratiği üzerinden değil; kavramsal, tarihsel …

Bir Filozof Bir Eser | Ders 2

İslam Felsefesinde Bir Filozof Bir Eser dersinin 2. Haftasında Prof. Dr. Müfit Selim Saruhan hocamız İslam Felsefesi tanımını, içerik ve problemlerini yeniden düşünmek konusunu ele aldı. Bu sunumda hocamız derse, İslam düşüncesinde kelam, tasavvuf ve fıkıh gibi disiplinler arasında İslam felsefesinin nasıl bir işlev gördüğüne değinerek başladı. Özellikle bu disiplinlerin her birinin farklı bilgi kaynaklarına …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 14

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’l-umran” başlıklı dersi gerçekleşti. Umran kelimesi, lügatte “imar etmek” anlamına gelen amara fiilinden türemiştir. Bu kavramın karşısında iki zıt anlam yer alır: Harabe (yıkım) ve fesede (bozulma). Kur’an-ı Kerim’de genellikle “arz/yeryüzü” ile birlikte zikredilen imar kavramı, yalnızca fiziksel bir mekânı veya bir toprağı …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 16

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, erdem ahlakının ne olduğu, çağdaş felsefede neden ve nasıl yeniden canlandığı ve faydacı ahlak ile ödev ahlakına kıyasla hangi soruları merkeze aldığı konuları üzerinde durdu. Hocamız, 18. ve 19. yüzyıllarda faydacı ahlakın ve ödev ahlakının daha baskın teoriler olarak öne çıktığını, buna karşılık 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren erdem …