Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 11

Prof. Dr. Mehmet Görmez bu haftaki dersimizde, “Beşerî, sosyal, tabii ve İslami ilimler arasında nasıl bir birlik kurulabilir?” sorusunu Taha Abdurrahman düşüncesi üzerinden ele aldı. Bu sorunun, İslam’ın ilim tasavvurunu anlamak bakımından temel bir mesele olduğunu ve ilimler arasındaki ilişkinin ancak ilmin mahiyeti, ölçüsü ve vazifesi doğru anlaşıldığında kurulabileceğini ifade etti. İslam’ın ilim tasavvuru, birleştiren …

Meselelere Felsefe ile Bakmak | Ders 2

Prof. Dr. Celal Türer, bu haftaki dersine felsefi bir sorunun (Problematic) sadece teorik bir merak değil, insanın varoluşsal meselelerini rasyonel bir zemine taşıma çabası olduğunu belirterek başladı. Metafiziğin sabit bir içerikten ziyade, İlkçağdan günümüze ontoloji, teoloji ve epistemoloji ekseninde dönüşen dinamik bir disiplin olduğu vurgulandı. Dersin en özgün taraflarından birini, hocamızın “dilin kısıtlılığına” yaptığı vurgu …

Sünnet ve Sîret Metodolojisi | Ders 11

Bu derste Prof. Dr. Bünyamin Erul hocamız, klasik siyer ve sünnet literatürünün öne çıkan beş metnini içerik merkezli ve karşılaştırmalı bir yaklaşımla analiz etmiştir. Kadı İyaz’ın eş-Şifâ bi-Taʿrîf Hukûki’l-Mustafâ adlı eseri, Hz. Peygamber tasavvurunun hangi dinî hassasiyetler ve savunma refleksleri çerçevesinde inşa edildiğini göstermesi bakımından değerlendirilmiştir. Metnin, yalnızca ilmî bir çalışma değil, aynı zamanda dönemin …

Bir Filozof Bir Eser | Ders 1

Prof. Dr. Müfit Selim Saruhan Hocamız, bu dönemin “Bir Filozof Bir Eser” dersi kapsamındaki ilk oturumda, insanın felsefeye duyduğu ihtiyacı ve din ile felsefe arasındaki ilişkinin mahiyetini ele almıştır. Müfit Hocamız insanın, varlığı anlamaya çalışan bir varlık olduğuna dikkat çekerek dersine başlamıştır. Düşünmek, insanın yalnızca zihinsel bir faaliyeti değil, aynı zamanda varoluşsal bir yönelişidir. İnsan, …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 13

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in Usûl ve Metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’l-Hadis” başlıklı ders gerçekleşti. Sünnet ile ilişkimizi ve sünnetin konumunu Kur’an’ı Kerim belirlemiştir. Bu noktada kavramsal çerçeve önem arz etmektedir. Bu konuda beş önemli kavram vardır: İtaat, ittiba, iktida, imtisal ve teessi. İtaat kavramı Kur’an’ın birçok yerinde zikredilmiştir. “اَط۪يعُوا اللّٰهَ وَاَط۪يعُوا الرَّسُولَ” “Allah …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 15

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, geçen hafta ele aldığımız faydacı ahlak teorisini Kur’ânî bir bakış açısıyla nasıl değerlendirebileceğimiz sorusuyla derse giriş yaptı. Kur’an-ı Kerim’de fayda ve zarar ekseniyle ilişkili kavramların geçtiği ayetlere değinen Hocamız, dersin ikinci bölümünde ise faydacılığın çağdaş tartışmalarda sıklıkla başvurulan örnekleri olan ahlaki ikilemler üzerinde değerlendirmelerde bulundu. Hocamız, faydacılığın bir eylemin …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 10

Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız bu haftaki dersinde, Taha Abdurrahman’ın Bu’su’d-Dehrâniyye ve Şurûdu Mâ Ba‘de’d-Dehrâniyye eserleri üzerinden, dünyanın dört bir yanından yankılanan “karanlık adanın” bize neyi anlattığı üzerinde durdu. Bu kadar vahşete vicdanlarını ve fıtratlarını nasıl ikna ettiler? Bu çocuk düşmanlığı nereden geliyor? sorularını tüm vicdan sahiplerinin sorduğu günlerde yaşadığımız ifade edilerek bu akıl almazlığa …

Meselelere Felsefe ile Bakmak | Ders 1

İDE’de bu hafta Prof. Dr. Celal Türer’in “Meselelere Felsefe İle Bakmak” dersi kapsamında, felsefenin insan varoluşundaki merkezî konumu ve meselelerin kavramsal analizi geniş bir perspektifle ele alındı. Türer, dersin başında beşerî düşüncenin gerçeklikle hiçbir zaman doğrudan temas kuramadığını, hakikatin bizlere daima din, bilim, sanat veya felsefe gibi bir dolayım (mediation) vasıtasıyla ulaştığını vurguladı. Bu sürecin …

Sünnet ve Sîret Metodolojisi | Ders 10

Bu haftaki derste Prof. Dr. Bünyamin Erul, siyer literatürü içinde özel bir tür oluşturan şemâʾil, hasâʾis, delâʾilü’n-nübüvve ve ʿalâmâtü’n-nübüvve rivayetlerinin nasıl okunması gerektiği üzerinde durdu. Bu literatürün, klasik dönemde Hz. Peygamber’e duyulan hürmet, bağlılık ve savunma refleksi çerçevesinde geliştiği; zamanla müstakil bir edebî ve ilmî alan hâline geldiği vurgulandı. Ancak bu metinlerin, doğrudan nübüvvetin aklî …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 12

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında bahar döneminin ilk dersi gerçekleşti. Bu derste “Makâsıdu’s-Sünne” konusu işlendi. Aslında makâsıdu’s-sünne önceki derslerde ifade edilen makâsıdu’t-tenzil ve makâsıdu’r-risalenin bir parçasıdır. Sünnet, Resul-i Ekrem Aleyhisselam’ın Kur’an’ı tatbik sadedinde ortaya koyduğu hayat nizamının adıdır. Hadis ise sünnetin bu nizamını bize aktaran yazılı ve sözlü …