Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 14

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, yeni dönemin ilk dersine ahlak teorileri başlığıyla giriş yaptı. Hocamız, geçen dönem Kur’an-ı Kerim’deki zihinsel erdemlere bilişsel yetiler üzerinden ulaşmaya çalışırken bu dönem bu erdemler alanına ahlak teorileri perspektifinden yaklaşacağını belirtti. Ahlak teorilerinin insanlık tarihi kadar kadim olduğunu, ancak özellikle çağdaş düşüncede bir tür “teoriler enflasyonu” yaşandığını belirterek, bu …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 11

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’l-Kur’an” başlıklı ders gerçekleşti. Önceki dersin devamı olarak hocamız son zamanlarda makasıdu’l-Kur’an hakkında çalışanların yöntemi üzerinde durdu. Son zamanlarda makâsıdu’l-Kur’an üzerinde duran birinci isim Ahmed er-Raysûnî’dir. Çalışmalarından dolayı Raysûnî’ye makâsıdçıların şeyhi denilmektedir. O, Kur’an’ın makâsıdını belirlerken göz önünde bulundurulması gereken üç hususun olduğunu …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 13

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, Kur’an-ı Kerim’in önemli kavramlarından olan zikir (hatırlama) ve nisyan (unutma) üzerinden hafıza yetisinin mahiyetini ve bu yetinin zihinsel erdemlerle ilişkisini ele aldı. Hatırlama ve unutmanın ahlaki ve epistemik boyutlar taşıyan bilişsel yetiler olması dolayısıyla zihinsel erdemler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Hocamız, hafızanın hem psikoloji hem de felsefe literatüründe …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 9

Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız, bu haftaki derste Taha Abdurrahman’ın “Mevtü’l-İrade Fi’l-Ümmeti Ev Nakdü’l-Misak” başlıklı makalesini ele aldı. Bu metnin, Taha Abdurrahman’ın tefkîr ve tefekkür ayrımının, çağdaş bir mesele olan ümmetin izzet ve zillet hâli üzerinden nasıl tezahür ettiğini göstermesi bakımından önemli olduğuna dikkat çekti. “Zillet, insan iradesine isabet eden büyük bir afettir. Zelil, iradesi …

Çağdaş Teoloji Teorileri | Ders 12

Bu hafta Prof. Dr. Şaban Ali Düzgün hocamızla genel bir değerlendirme oturumu gerçekleştirdik. Dersin ana temasını, Norveçli düşünür Peter Wessel Zapffe’nin “The Last Messiah” eserindeki existential (varoluşsal) analizleri ve insanın bu dünyadaki konumlanışı oluşturdu. Hocamız, insanın doğadaki diğer canlılardan farklı olarak over-equipped (aşırı donanımlı) bir varlık olduğunu vurguladı. Bu yüksek bilinç seviyesi, insanın kendi mortality …

Sünnet ve Sîret Metodolojisi | Ders 9

Bu haftaki derste Prof. Dr. Bünyamin Erul, hadis edebiyatının rivayet, telif, tedvîn ve tasnif şeklinde ele alınan teşekkül süreci incelenirken, çoğu zaman tebvîb safhasının ihmal edildiğine dikkat çekti. Tebvîbin, hadisleri yalnızca bir araya getirmekten ibaret olmadığı; aynı konudaki rivayetlerin bilinçli tercihlerle bab başlıkları altında toplanması anlamına geldiği ve bu yönüyle müellifin ilmî duruşunu ve zihniyetini …

İslam’ın Entelektüel Tarihçesi Atölyesi | Ders 12

Prof. Dr. Oğuzhan Tan, 12. İslam’ın Entelektüel Tarihçesi Atölyesi kapsamında yaptığı sunumda, İslam entelektüel tarihinin seyrini belirleyen en önemli şahsiyetlerden biri olan İmam Gazzâlî üzerinde durmuştur. Hocamız, oturumun başında bir âlimin public figure (kamusal figür) hâline gelebilmesinin yalnızca eser üretmekle sınırlı olmadığını; devlet ve toplum (millet) düzeyinde etkili bir otoriteye dönüşmesinin de belirleyici olduğunu vurgulamıştır. …

Medeniyet Tarihi Okumaları | Ders 9

Bugünkü derste hocamız, İslamcı düşünce geleneği içinde Mehmet Âkif Ersoy’un konumunu ve onun İslam dünyasının krizini nasıl kavradığını ele aldı. Bu çerçevede özellikle vurgulanan nokta şuydu: Âkif, İslam dünyasını Batı ile kıyaslayarak değil, İslam’ın kendi tarihî birikimi ve “altın çağ” tecrübesiyle karşılaştırarak değerlendiren bir düşünürdür. Ona göre mesele, Batı’nın üstünlüğü değil, Müslüman toplumların kendi medeniyet …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 10

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’l-Kur’an” başlıklı dersi gerçekleşti. Dersin başlangıcında makâsıdu’l-Kur’an’ın yöntemi üzerinde duran hocamız, şu hususlara değindi: Tikel ayetlerin doğrudan gayeyi ifade edebileceğini, ancak asıl sonuca Kur’an’ın tamamını okuyarak ulaşılabileceğini belirtti. Bu süreçte Fatiha’dan Nas’a kadar bütün ayetlerin bir bütünlük içerisinde okunması gerektiğini, ayetler ister ahkâm …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 12

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, Kur’an-ı Kerim’de Hz. İbrahim kıssası üzerinden zihinsel ve ahlaki erdemlerin nasıl temellendirilebileceği meselesini ele aldı. Üç ilahi dinin ortak atası olan ve Kur’an-ı Kerim’de peygamberler arasında ulü’l-azm olarak vasfedilen Hz. İbrahim, hem hakikati bireysel düşünce yoluyla arayan hem de şüphe ve sorgulamalarını kavmiyle yürüttüğü diyalektik tartışmalar aracılığıyla görünür kılan …