İslam’ın Entelektüel Tarihçesi Atölyesi | Ders 11

Prof. Dr. Oğuzhan Tan hocamız, atölye oturumuna kavramların nasıl dönüştüğünü anlatarak başladı. Lafzî–lafızcı, aklî–akılcı, zâhir–zâhirî gibi kavram çiftlerini örneklerle açtı ve özellikle şunu söyledi: “Bir kavrama “-cılık” eki geldiğinde, kavram artık nötr bir yöntem olmaktan çıkıp ideolojik bir tutuma dönüşmeye başlar.”Ardından lafzî yorum ile lafızcılık arasındaki farkı netleştiren hocamıza göre lafzî yorum, her yorum sürecinin …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 9

Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında bu hafta, “İnsanın yaratılış gayesi, makâsıdu’t-tenzil ve alt başlığı olan makâsıdu’r-risale” konuları ele alındı. Önceki derste işlenen hilâfet ve imâret kavramlarının kısa tekrarının ardından makâsıdu’t-tenzîl konusuna giriş yapıldı.Maksadü’l-hilâfe: Bu gaye, her şeyden önce hakkın ikame edilmesiyle mümkündür. Hilafetin uğruna yerine getirildiği bir hakikat vardır ve insan, …

Çağdaş Teoloji Teorileri Atölyesi | Ders 11

İDE’de bu hafta Prof. Dr. Şaban Ali Düzgün, “Çağdaş Teoloji Teorileri” başlıklı dersinde, Vatikan tarafından aforoz edilen ünlü Cizvit teolog Roger Haight vakası üzerinden dinler arası çoğulculuk, kurtuluş teolojisi ve dinsel kimlik inşasını masaya yatırdı. Düzgün, teolojinin sadece teorik bir zemin olmadığını, siyasal ve sosyal olaylarla iç içe geçmiş dinamik bir süreç olduğunu vurguladı. Roger …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 11

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, yaşlanma ile zihin arasındaki ilişkiyi ele alarak, bilişsel yetilerin zaman içinde nasıl değiştiği ve hangi koşullarda korunduğu sorusu üzerinde durdu. Ders boyunca, yaşlanmanın bilişsel yetiler üzerindeki etkisi güncel bilimsel çalışmalar ışığında ele alınarak, bu sürecin düşünme, erdem ve amel ilişkisi bakımından nasıl değerlendirilmesi gerektiği tartışıldı. Dersin başlangıcında Hocamız, yaşlılık …

İslam’ın Entelektüel Tarihi Atölyesi | Ders 10

Hocamız Prof. Dr. Oğuzhan Tan, 10. İslam Entelektüel Tarihi Atölyesi’nde el-Kindî’nin Kitâbü’l-Kindî ilâ’l-Mu‘tasım bi’llâh fi’l-Felsefeti’l-Ûlâ adlı risalesinden seçmeler okuyarak metin merkezli bir değerlendirme gerçekleştirmiştir. Bu metnin özellikle tercih edilmesinin temel gerekçesi, el-Kindî’nin düşüncesini soyut ve zamandan bağımsız bir filozof portresi üzerinden değil, bizzat içinde yaşadığı dönemin zihnî, ilmî ve toplumsal şartları içerisinde anlamaya imkân tanımasıdır. …

Medeniyet Tarihi Okumaları Atölyesi | Ders 8

Bu derste Prof. Dr. Mehmet Özdemir hocamız, geç Osmanlı düşünce dünyasında modernleşme ve medeniyet tartışmalarını Ahmet Cevdet Paşa’nın hukuk ve medeniyet anlayışı üzerinden ele almıştır. Hocamız, özellikle Paşa’nın hem ilmi hem bürokratik tecrübesine sahip olmasının, onun düşüncelerini teorik olmaktan çıkarıp pratik bir zemine oturttuğunu vurgulamıştır. Ahmet Cevdet Paşa denildiğinde ilk akla gelen eser Mecelle’dir. Mecelle, …

Sünnet ve Sîret Metodolojisi | Ders 8

Bu haftaki derste Prof. Dr. Bünyamin Erul hocamız, siyer literatürünün teşekkül sürecini belirleyen üç temel ismi ele aldı: Vâkıdî, İbn Hişâm ve İbn Saʿd. Ders boyunca bu müelliflerin eserleri, Hz. Peygamber’in hayat bilgisinin nasıl derlendiği, düzenlendiği ve aktarıldığı sorusu etrafında metodolojik bir çerçevede incelendi. Hocamız, Vâkıdî’nin “Kitâbü’l-Meğâzî”sini merkeze alarak erken dönem siyer yazımında tarih, hadis …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 8

Bu haftaki derste, Taha Abdurrahman’ın düşünce ve ahlak felsefesi çerçevesinde, Kur’an’ın bilinçli biçimde ayırdığı tefkîr ve tefekkür kavramları arasındaki fark ele alındı. Hocamız Prof. Dr. Mehmet Görmez tefkîrin, düşünceyi amelden ve değerden koparan teorik bir düzeyi; tefekkürün ise düşünceyi misak ve emanet bilinciyle eyleme bağlayan varoluşsal bir yönelimi temsil ettiği vurguladı. Bu ayrımı, insanın Allah …

Çağdaş Teoloji Teorileri Atölyesi | Ders 10

Çağdaş teoloji tartışmalarının merkezinde yer alan “Tanrı’yı nasıl konuşmalı?” sorusu, Prof. Dr. Şaban Ali Düzgün’ün gerçekleştirdiği ders analizinde köklü bir perspektif değişikliğiyle ele alındı. John Caputo’nun “Zayıf Tanrı” (Weak Theology) teorisi ekseninde şekillenen derste, Tanrı’nın klasik metafiziğin statik bir nesnesi olmaktan çıkarılıp, tarihin ve ahlakın akışı içindeki bir “olay” (event) olarak kavranması gerektiği vurgulandı. Klasik …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 10

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, Kur’an-ı Kerim’de “tefekkür” kavramının kullanım biçimlerini, işaret ettiği anlam alanlarını ve bu kavramın epistemik, ahlaki ve düşünsel ilişkilerini ele aldı. Dersin temel amacı, tefekkür kelimesinin Kur’an-ı Kerim’deki kullanımını ayetler üzerinden inceleyerek, tefekkürün Kur’anî düşünce sistemindeki konumunu görünür kılmaktı. Dersin ilk kısmında Hocamız, fikir ve tefekkür bağlamında kelimelere, tanımlara ve …