Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 15

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, geçen hafta ele aldığımız faydacı ahlak teorisini Kur’ânî bir bakış açısıyla nasıl değerlendirebileceğimiz sorusuyla derse giriş yaptı. Kur’an-ı Kerim’de fayda ve zarar ekseniyle ilişkili kavramların geçtiği ayetlere değinen Hocamız, dersin ikinci bölümünde ise faydacılığın çağdaş tartışmalarda sıklıkla başvurulan örnekleri olan ahlaki ikilemler üzerinde değerlendirmelerde bulundu. Hocamız, faydacılığın bir eylemin …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 10

Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız bu haftaki dersinde, Taha Abdurrahman’ın Bu’su’d-Dehrâniyye ve Şurûdu Mâ Ba‘de’d-Dehrâniyye eserleri üzerinden, dünyanın dört bir yanından yankılanan “karanlık adanın” bize neyi anlattığı üzerinde durdu. Bu kadar vahşete vicdanlarını ve fıtratlarını nasıl ikna ettiler? Bu çocuk düşmanlığı nereden geliyor? sorularını tüm vicdan sahiplerinin sorduğu günlerde yaşadığımız ifade edilerek bu akıl almazlığa …

Meselelere Felsefe ile Bakmak | Ders 1

İDE’de bu hafta Prof. Dr. Celal Türer’in “Meselelere Felsefe İle Bakmak” dersi kapsamında, felsefenin insan varoluşundaki merkezî konumu ve meselelerin kavramsal analizi geniş bir perspektifle ele alındı. Türer, dersin başında beşerî düşüncenin gerçeklikle hiçbir zaman doğrudan temas kuramadığını, hakikatin bizlere daima din, bilim, sanat veya felsefe gibi bir dolayım (mediation) vasıtasıyla ulaştığını vurguladı. Bu sürecin …

İDE Akademi 2025–2026 Öğrenci Paneli 5

Uluslararası Mütefekkir Programı kapsamında düzenlenen, moderatörlüğünü Dr. Elif Çakır’ın üstlendiği beşincisini düzenlediğimiz panel oturumunda öğrencilerimiz, “Bilimlerde Birlik” konusunu farklı boyutlarıyla ele aldı.Oturumdan öne çıkan başlıklar ve konular şu şekilde: “Bilimlerde Birlik Arayışı: Taşköpürülüzâde’nin Tasnifi” konulu sunumunda öğrencimiz Hümeyra Yılmaztürk Güleç, ilimlerin birbirinden kopuk bağımsız disiplinler değil, “varlık” toprağına kök salmış tek bir “bilgi ağacı” olarak …

Sünnet ve Sîret Metodolojisi | Ders 10

Bu haftaki derste Prof. Dr. Bünyamin Erul, siyer literatürü içinde özel bir tür oluşturan şemâʾil, hasâʾis, delâʾilü’n-nübüvve ve ʿalâmâtü’n-nübüvve rivayetlerinin nasıl okunması gerektiği üzerinde durdu. Bu literatürün, klasik dönemde Hz. Peygamber’e duyulan hürmet, bağlılık ve savunma refleksi çerçevesinde geliştiği; zamanla müstakil bir edebî ve ilmî alan hâline geldiği vurgulandı. Ancak bu metinlerin, doğrudan nübüvvetin aklî …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 12

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında bahar döneminin ilk dersi gerçekleşti. Bu derste “Makâsıdu’s-Sünne” konusu işlendi. Aslında makâsıdu’s-sünne önceki derslerde ifade edilen makâsıdu’t-tenzil ve makâsıdu’r-risalenin bir parçasıdır. Sünnet, Resul-i Ekrem Aleyhisselam’ın Kur’an’ı tatbik sadedinde ortaya koyduğu hayat nizamının adıdır. Hadis ise sünnetin bu nizamını bize aktaran yazılı ve sözlü …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 14

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, yeni dönemin ilk dersine ahlak teorileri başlığıyla giriş yaptı. Hocamız, geçen dönem Kur’an-ı Kerim’deki zihinsel erdemlere bilişsel yetiler üzerinden ulaşmaya çalışırken bu dönem bu erdemler alanına ahlak teorileri perspektifinden yaklaşacağını belirtti. Ahlak teorilerinin insanlık tarihi kadar kadim olduğunu, ancak özellikle çağdaş düşüncede bir tür “teoriler enflasyonu” yaşandığını belirterek, bu …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 11

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’l-Kur’an” başlıklı ders gerçekleşti. Önceki dersin devamı olarak hocamız son zamanlarda makasıdu’l-Kur’an hakkında çalışanların yöntemi üzerinde durdu. Son zamanlarda makâsıdu’l-Kur’an üzerinde duran birinci isim Ahmed er-Raysûnî’dir. Çalışmalarından dolayı Raysûnî’ye makâsıdçıların şeyhi denilmektedir. O, Kur’an’ın makâsıdını belirlerken göz önünde bulundurulması gereken üç hususun olduğunu …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 13

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, Kur’an-ı Kerim’in önemli kavramlarından olan zikir (hatırlama) ve nisyan (unutma) üzerinden hafıza yetisinin mahiyetini ve bu yetinin zihinsel erdemlerle ilişkisini ele aldı. Hatırlama ve unutmanın ahlaki ve epistemik boyutlar taşıyan bilişsel yetiler olması dolayısıyla zihinsel erdemler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Hocamız, hafızanın hem psikoloji hem de felsefe literatüründe …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 9

Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız, bu haftaki derste Taha Abdurrahman’ın “Mevtü’l-İrade Fi’l-Ümmeti Ev Nakdü’l-Misak” başlıklı makalesini ele aldı. Bu metnin, Taha Abdurrahman’ın tefkîr ve tefekkür ayrımının, çağdaş bir mesele olan ümmetin izzet ve zillet hâli üzerinden nasıl tezahür ettiğini göstermesi bakımından önemli olduğuna dikkat çekti. “Zillet, insan iradesine isabet eden büyük bir afettir. Zelil, iradesi …