Çağdaş Teoloji Teorileri Atölyesi | Ders 8

İDE’de bu hafta Prof. Dr. Şaban Ali Düzgün, ‘Çağdaş Teoloji Teorileri’ başlıklı dersinde metin otoritesi, geleneksel dogmalar ve Kutsal Kitap’ın okunma biçimleri üzerine Batı teolojisindeki (özellikle Protestanlık) eleştirel dönüşümü, İslam teolojisiyle paralel okuyarak radikal bir tartışma başlattı. Cesaretin Kaynağı: Ayete Yaslanmak Dersin başlangıcında Şaban hoca, düşünürlerin ve teologların cesaretini sorguladı. Özellikle Alman teolojisinde etkili olan …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 8

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, “ilk akıl” meselesinden hareketle sudûr nazariyesini, Yunan ve İslam düşüncesindeki yaratılış tasavvurlarını ve Kur’an-ı Kerim’de akılla ilgili ayetlerde akletme fiilinin anlam alanını ele alarak aklın yaratılışla, imanla ve epistemik sorumlulukla ilişkisini bireysel ve toplumsal boyutlarıyla birlikte çok katmanlı bir biçimde inceledi. Hocamız derse, Kur’an-ı Kerim’de evrenin yaratılışından önce bazı …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 7

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız Usûl ve Metodoloji dersinde “Makâsıdu’t-Tekvin” konusunu ele aldı. Bu çerçevede, makâsıdu’t-tekvin ve onun alt başlığını olan makâsıd-ü halkü’l kevn üzerinde duruldu. Hocamız, makâsıd konusuna makâsıd-ı tekvin ile başlanması gerektiğini söyledi. Ona göre ontoloji, epistemoloji ve aksiyoloji olmadan kâmil ve bütüncül bir metodolojiden söz edilemez. Ayrıca varlık, insan …

İslam’ın Entelektüel Tarihi Atölyesi | Ders 7

Prof. Dr. Oğuzhan Tan, İslam’ın Entelektüel Tarihi Atölyesinin yedinci oturumunda, İslam düşünce tarihinin omurga hattını oluşturan Ehlüssünnet anlayışının bir merkez–çevre ilişkisi içinde nasıl şekillendiğini ele almıştır. Hocamız, Medine merkezli ilk “sünnet-toplum” tecrübesinin doğuşundan itibaren Ehlüssünnet’in hangi sosyolojik ve entelektüel dinamiklerle oluştuğunu incelemiş; bu erken dönem tecrübenin zamanla mezhep merkezli, kurumsallaşmış ve çoğulcu bir yapıya dönüşerek …

Medeniyet Tarihi Okumaları Atölyesi | Ders 6

Bu derste Mehmet Özdemir hocamız, geç Osmanlı düşünce dünyasında ortaya çıkan modernleşme tartışmalarını Abdullah Cevdet ve İslamcı düşünürler üzerinden ele aldı. Hoca özellikle modernleşme sürecinde din, eğitim, kültür ve toplumsal dönüşüm ilişkisini merkeze alarak iki ayrı yaklaşımın nasıl şekillendiğini açıkladı. İlk olarak Abdullah Cevdet’in modernleşme tasavvuru üzerinde duruldu. Cevdet’e göre Osmanlı toplumunun yeniden inşası ancak …

Sünnet ve Sîret Metodolojisi | Ders 5

Son dersinde, Prof. Dr. Bünyamin Erul’un rehberliğinde siyer yazıcılığında karşılaşılan temel sorunlar ve bunların rivayet malzemesi üzerinden nasıl aşılabileceği ele alındı. Hocamız, sîret ve sünnetin temel malzemesinin rivayetler olduğunu, ancak hicrî I. asrın sözlü aktarım yapısı, fitne süreci ve sahabenin farklı bölgelere dağılması sebebiyle rivayet tarihimizin en kırılgan dönemini oluşturduğunu hatırlattı. Dersin odağındaki soru şuydu: …

Çağdaş Teoloji Teorileri Atölyesi | Ders 7

İDE’de bu hafta Prof. Dr. Şaban Ali Düzgün, ‘Çağdaş Teoloji Teorileri’ başlıklı dersinde, modern Alman teolojisinin iki dev ismi olan Karl Barth (Diyalektik Teoloji) ve Rudolf Bultmann (Hermönetik) üzerinden teolojinin temel kaynakları olan vahiy, akıl ve insan tecrübesi arasındaki gerilimi inceledi. Karl Barth ve Diyalektik Teoloji: Vahyin Mutlak Otoritesi Prof. Düzgün, Karl Barth’ı Diyalektik Teoloji …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 7

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, Kur’an-ı Kerim’de akıl, akletme ve zihinsel yetilerle ilişkili ayetlerin konu ve bağlamlarını epistemik erdemlerde ilişkilendirerek ayrıntılı bir biçimde ele aldı. Kur’an-ı Kerim’de fiil olarak aklın 49 yerde geçtiğini belirterek, bu ayetlerin bir kısmının Ehli Kitap ile ilgili pasajlarda yer aldığına işaret etti. Hocamız, bu çerçevede çeşitli ayet gruplarını inceleyerek …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 6

İDE’de bu hafta Prof. Dr. Mehmet Görmez’in Usûl ve Metodoloji dersi kapsamında, usûl tarihi içerisindeki ortaya çıkışı bağlamında “makâsıd” konusu ele alındı. Çok anlamlılığı yönetmek için makâsıd mektebi adı verilen yeni bir mektep ortaya çıktığını söyleyen hocamız, modern zamanlardaki makâsıd çalışmalarını üçe ayırdı: Birincisi, makâsıdı usûl-i fıkhın bir konusu olarak ele alan çalışmalar, ikincisi, makâsıdı …

Çağdaş Teoloji Teorileri Atölyesi | Ders 6

İDE’de bu hafta Prof. Dr. Şaban Ali Düzgün, ‘Çağdaş Teoloji Teorileri’ başlıklı dersinde, önce geçen derste yarım kalan Schleiermacher’in “On Religion” adlı kitabının incelemesini tamamladı. Dersin ilk kısmında, Schleiermacher’in dinin ‘insan alanına (human sphere)’ ait olduğu yönündeki tezinden hareketle, dinin varlık sebebinin normatif yaptırımlar değil, daha üst bir ‘gayiyet’ taşıdığını vurguladı. Dersin ikinci kısmında ise …