İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 22

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Kurucu, Koruyucu ve Kurtarıcı Âlim” başlıklı dersi gerçekleşti. İslam düşünce tarihinde âlimler kurucu, koruyucu ve kurtarıcı tavırlar üzerinden sınıflandırıldığında kurucu âlimler, korku yerine özgüven veren, hakikati parçalamayan, bütünlük içinde olan ve hikmetle hakikati yeniden inşa eden zihinler olarak karşımıza çıkmaktadır. Koruyucu âlimler ise …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 25

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, erdem ahlakı çerçevesinde inanç ile ahlak arasındaki ilişkiyi ele aldı. Bu bağlamda “inanç yalnızca teorik bir tasdikten mi ibarettir yoksa inançların ahlaki hayatımızı biçimlendiren pratik ve normatif boyutları da var mıdır?” sorusu üzerinde durdu. Hocamız, inancın teorik yapısı ile ahlakın pratik hayattaki tezahürü arasında anlamlı bir irtibatın varlığına yönelik …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 19

Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız bu haftaki derste, Taha Abdurrahman’ın tasavvuf tecrübesinden hareketle insanın ötekiyle kurduğu ilişkinin özellikle siyaset alanında nasıl bir mahiyet kazandığını ele aldı. Bu çerçevede siyasetin ahlaktan koparılması, menfaat anlayışı, mülkiyet hırsı ve buna karşı emanet düşüncesinin imkânı üzerinde durdu. “Siyaset menfaattir, menfaat olan yerde ahlak olmaz” sözü, hakikat değil mülkiyet sevgisinin …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 20

Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız bu haftaki derste, Taha Abdurrahman’ın tasavvuf öğretisinden yola çıkarak, modern yaklaşımların insan nefsini ahlaktan ayırma çabasını ve buna karşı tasavvufun ortaya koyduğu ahlaki terbiyeyi ele aldı. Bu bağlamda, psikanaliz üzerinden ileri sürülen “bilimsel” iddialarla tasavvufun nefsi arındıran yaklaşımı arasındaki farkı ortaya koydu; ayrıca nefsin hastalığı ve tedavisi meselesi ile ahlakın …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 24

Hadi Adanalı Hocamız, geçen hafta Kur’an-ı Kerim bağlamında işlediği yalan, aldanma ve aldatma meselesinden hareketle bu haftaki dersimizde aldatma, aldanma ve özellikle insanın kendisini aldatması konusunu Kur’anî bağlamda ele aldı. Hocamız, aldatma ve aldanma temasının çeşitli dinlerin metinleriyle kıyaslandığında Kur’an-ı Kerim’de oldukça güçlü bir biçimde işlendiğini belirterek konunun Müslümanlar için önemli yere sahip olması gerektiğini …

Sünnet ve Sîret Metodolojisi | Ders 18

Bu haftaki dersimizde hocamız Prof. Dr. Bünyamin Erul, Hendek (Ahzâb) Gazvesi sürecinde nakledilen hadis rivayetlerini merkeze alarak, siyer bilgisinin nasıl parçalı bir şekilde bize ulaştığını ve bu parçalı veriden nasıl bütüncül bir tarihsel tablo inşa edilebileceğini analiz etmiştir. Dersin ana ekseni, hadis kaynaklarında dağınık halde bulunan rivayetlerin kronolojik, bağlamsal ve metodolojik açıdan bir araya getirilmesiyle …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 21

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Zarûriyyât, Hâciyat ve Tahsîniyyât” başlıklı dersi gerçekleşti. İslami ilimlerde taksimler, indirgemek için değil bize bir şeyler anlatması içindir. Ancak İslam düşünce geleneğinde taksim meselesi zamanla indirgemeye dönüşmüştür. Bu dönüşüm, beraberinde taksimlerin dışına çıkılamaz ve ekleme yapılamaz anlayışını getirmiştir. Cüveyni ilk defa külli istikra …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 23

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, yalan, aldanma ve aldatma meselesini Kur’an-ı Kerim bağlamında ele aldı. Bu çerçevede Kur’an-ı Kerim’in yalanla ilgili temel kavramı olan kizb (كذب) üzerinde durarak, yalanın hakikatle ilişkisini ve anlam katmanlarını tartıştı. Hocamız, yalanın “kendine dönük” (reflexive) cephesini, yani kişinin kendini aldatması meselesini ise önümüzdeki hafta ayrıca ele alacaklarını belirtti. Hocamız, …

Meselelere Felsefe ile Bakmak | Ders 9

Prof. Dr. Celal Türer’in bu haftaki dersi, insan zihnini ve yaşamını meşgul eden en karmaşık “antinomi”lerden biri olan özgürlük ve determinizm meselesine odaklanan derinlikli bir keşif yolculuğuydu. Hocamız, dersin başlangıcında özgürlüğün sadece kitaplarda kalan soyut bir kavram olmadığını, doğrudan insanın “varoluşu” ve sorumluluğuyla ilgili olduğunu vurguladı. Evrendeki her şey önceden belirlenmiş ve kaçınılmaz bir yasaya …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 18

Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız bu haftaki derste, Taha Abdurrahman’ın tasavvuf tecrübesinden hareketle insanın Rabbiyle ve nefsiyle kurduğu ilişkinin ardından ötekiyle kurduğu ilişkinin nasıl bir istikamet kazandığını ele aldı. Bu çerçevede marifetullah, nefis tezkiyesi ve ahlaki terbiye ekseninde; bilginin ahlaki değerler üzerine yeniden inşa edilmesinin, amelin anlamını bulmasının ve insanın varlıkla kurduğu bağın sahih bir …