Sünnet ve Sîret Metodolojisi | Ders 17

Bu haftaki dersimizde Prof. Dr. Bünyamin Erul hocamız; Ahzab (Hendek) Gazvesi özelinde Kur’an-ı Kerim, hadis kaynakları ve tarihsel coğrafya verilerinin nasıl birer “analitik süzgeçten” geçirilmesi gerektiğini tahlil etmiştir. Dersin ana ekseni; mucizevi anlatıların ötesinde, Hz. Peygamber’in stratejik aklını, askeri dehasını ve kriz yönetimindeki beşerî-nebevi dengesini “olgusal siyer” düzleminde yeniden inşa etmektir. Ahzab ve Hendek Gazvesi …

Bir Filozof Bir Eser | Ders 8

Prof. Dr. Müfit Selim Saruhan Hocamız bu haftanın dersinde İbn Sînâ’nın üç kısa metaforik hikâyesini ele aldı: Hayy b. Yakzan, Salaman ve Absal ve Risâletü’t-Tayr. Derse metafor, istiare ve retorik kavramlarını açıklayarak başlayan hocamız, filozofların neden metaforik anlatımı tercih ettikleri sorusunu tartıştı. Metaforun özellikle metafizik ve ontolojik hakikatleri doğrudan ifade etmenin güç olduğu durumlarda, hakikati …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 20

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’t-Ta‘lîl ve Taabbud” başlıklı dersi gerçekleşti. Bir medeniyet, varlığını ve sürekliliğini dört temel esasa borçludur: Mevcudiyet, meşruiyet, makuliyet ve mevsukiyet. İslami ilimlerin temel gayesi, önce kendi mevcudiyetini ortaya koymak, ardından meşruiyetini belirleyerek sınırlarını çizmektir. İslami ilimler, bu süreci yönetirken makuliyeti ihmal etmediği gibi, …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 22

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, gündelik tecrübelerimizin merkezinde yer alan yüz, sima, çehre ve güzellik temalarını ele alarak Kur’an-ı Kerim’de suret, sima ve vecih kavramlarının anlam alanı ve zihinsel erdemlerle irtibatı üzerinde durdu. Hocamız, iletişimde hayati bir rol oynamasına rağmen simanın öneminin çoğu zaman fark edilmediğini ifade etti. Ders boyunca konuyu ağırlıklı olarak ayetler …

Meselelere Felsefe ile Bakmak | Ders 8

Prof. Dr. Celal Türer, bu haftaki müzakeremizde epistemolojinin omurgasını teşkil eden apriori ve aposteriori kavramlarını, bilincin nesneyle kurduğu ontolojik bağlamda yeniden yapılandırdı. Dersin girizgâhında hocamız, zihnin eşyaya yönelirken sahip olduğu müktesebatın mahiyetini sorgulayarak, bilgiyi sadece bir “sonuç” değil, bizzat “oluş” süreci olarak tanımladı. Yaygın akademik hatanın aksine, apriorinin zihne önceden yüklenmiş hazır veri paketleri (Innate …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 17

Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız bu haftaki derste, Taha Abdurrahman’ın Dînü’l-Hayâ adlı eserinden hareketle tasavvuf tecrübesinin insanın yalnızca Allah ile değil, kendi nefsiyle kurduğu ilişkiyi de nasıl dönüştürdüğünü ele aldı. Ayrıca, marifetullah, nefis tezkiyesi ve tashih-i amel ekseninde bu dönüşümün ahlakın mahiyeti ve ahlaki değerlerin kaynağıyla olan bağı üzerinde durdu. “İnsanın kendi nefsiyle kurduğu ilişki, …

Sünnet ve Sîret Metodolojisi | Ders 16

Bu haftaki derste sünnet meselesi, klasik “nakil” merkezli yaklaşımın ötesine taşınarak metodolojik ve analitik bir çerçevede ele alınmıştır. Tartışmanın odağında, sünnetin mahiyeti, sınırları ve tespit yöntemleri yer almış; özellikle Hz. Peygamber’in her fiilinin doğrudan bağlayıcı bir norm olarak görülmesinin metodolojik sorunları üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda sünnet, Kur’an’ın hayata yansımış pratiği olarak değerlendirilmiş; dolayısıyla Kur’an–sünnet ilişkisinin …

Bir Filozof Bir Eser | Ders 7

Prof. Dr. Müfit Selim Saruhan hocamız, bu haftaki dersinde İbn Sînâ’nın el-İşârât ve’t-Tenbîhât adlı eserini kaynak, içerik, yöntem ve etki açısından tahlil etti. Derse, “Bir insan, bir şehir ve bir kitap bize kendini bir okuyuşta açmaz; bizim de kitaba hazır olmamız gerekir” diyerek başlayan hocamız; her âlimin bir âlem, her klasik eserin de başlı başına …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 19

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’t-Teşri” dersi gerçekleşti. Dersin ilk safhasında Şer’iyet ve meşruiyet ayrımı üzerinde duruldu. Şer’iyet kanuna uygunluktur. Meşruiyet adalete uygunluktur. Başka bir ifadeyle elfaz ve mebâniye uygun olan şer’iyet; makâsıda uygun olan ise meşruiyettir. Şer’iyet ve meşruiyet arasındaki bu farkı çok iyi bilmek gerekir. Namazı …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 21

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, geçen hafta odaklandığımız ihsan kavramını hatırlatarak derse başladı. İhsanın iki temel anlamı olduğunu, bunlardan birinin iyilik, bir diğerinin ise bir işi hakkını vererek, gereğince ve doğru biçimde yapma, mükemmel gerçekleştirme anlamı olduğunu vurguladı. Geçen hafta ihsanın estetik ve adaletle ilişkisine yoğunlaşan Hocamız, bu hafta ise ihsanın ikinci anlamının zihinsel …