Meselelere Felsefe ile Bakmak | Ders 7

Prof. Dr. Celal Türer, bu haftaki dersinde insan doğasının ve varoluşun en temel gerilim hatlarından biri olan Gayelilik (Teleology) ve Mekanizm (Mechanism) antinomisini merkeze alarak, bu iki kavramın tarihsel süreçteki çatışmasını ve modern dünyadaki izdüşümlerini derinlemesine analiz etti. Hocamız, dersin başında beşerî zihnin dünyayı anlamlandırırken daima iki soru arasında gidip geldiğini vurguladı: “Niçin?” ve “Nasıl?”. …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 16

Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız bu haftaki derste, Taha Abdurrahman’ın Dinü’l-Hayâ adlı eserinden hareketle onun tasavvuf tecrübesini; Abdurrahman’ın kendi ifadesiyle marifetullah, nefis tezkiyesi ve tashih-i amel ekseninde yaşadığı değişimi, imanın mahiyeti, ulûhiyet tasavvuru ve düşünme biçiminde ortaya çıkan dönüşümü ele aldı. Taha Abdurrahman’ın tasavvuf tecrübesi, marifetullah, nefis tezkiyesi ve tashih-i amel olmak üzere üç temel …

Bir Filozof Bir Eser | Ders 6

Prof. Dr. Müfit Selim Saruhan hocamız bir eser bir filozof dersi kapsamında bu hafta Farabi’nin Kitâbü’l-Mille eserini kaynak, içerik ve etkisi açısından tahlil etti. Hocamız derse öncelikle geçen hafta ele alınan Fârâbî’nin el-Medînetü’l-Fâzıla eseri ile bu hafta incelenen Kitâbü’l-Mille arasındaki ilişkiyi açıklayarak başladı. Fârâbî’ye göre insan doğası gereği toplumsal bir varlıktır ve tek başına yaşayarak …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 18

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’ş-Şeria” başlıklı dersi gerçekleşti. Makâsıd meselesi modern zamanlarda altı farklı yöntem ile ele alınmaktadır. Şeriatı ‘yol’ anlamındaki diğer kelimelerden ayıran bir diğer özellik, Şâri’, teşrî’ ve şeriat kavramlarıyla olan ilişkisidir. Suyu ortaya çıkaran kudrete Şâri’, suyun akışına Şeriat, suyu akar hâle getirme eylemine …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 20

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, geçen hafta odaklandığımız ihsan kavramını hatırlatarak derse başladı. İhsanın iki temel anlamı olduğunu, bunlardan birinin iyilik, bir diğerinin ise bir işi hakkını vererek, gereğince ve doğru biçimde yapma, mükemmel gerçekleştirme anlamı olduğunu vurguladı. Geçen hafta ihsanın estetik ve adaletle ilişkisine yoğunlaşan Hocamız, bu hafta ise ihsanın ikinci anlamının zihinsel …

Meselelere Felsefe ile Bakmak | Ders 6

Prof. Dr. Celal Türer, bu haftaki dersine aklın mahiyeti ve sınırları üzerine derinlikli bir analizle başlayarak, geçen haftaki “akıl” tartışmalarını bir üst seviyeye taşıdı. Hocamız, aklın tarih boyunca statik bir yapı sergilemediğini, aksine tefekkür, teemmül ve tefakkuh gibi farklı tezahürlerle çeşitlendiğini belirtti. Dersin ilk temel izleği, aklın kendi dışındakini tanımlama çabası, yani “Akıl Dışılık” (Irrationality) …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 15

Bütün âlimlerin hayatında bir dönüm noktası vardır. Bazı âlimler hayatlarındaki bu dönüşüm ve değişim noktasını anlatırlar, bazıları ise sükût ederler. Bunun en kıymetli örneklerinden biri İmam Gazâlî’dir ve yaşadığı dönüşümü el-Munkız mine’d-Dalâl adlı eserinde anlatmaktadır.Taha Abdurrahman’ın hayatında da böyle bir dönüm noktası vardır. Üstadı Seyyidî Hamza b. el-Abbâs el-Kâdirî ile olan iletişimini Dinü’l-Hayâ eserinin sonunda …

İslam Düşüncesinde Usûl ve Metodoloji | Ders 17

İDE’de bu hafta, Prof. Dr. Mehmet Görmez’in usûl ve metodoloji dersi kapsamında “Makâsıdu’l-Ahlak” çerçevesinde rahmâni ahlak konusu işlendi. İslam düşüncesinde ahlak sadece makâsıd değil makâsıdu’l-makâsıttır. Yani gayelerin gayesidir. Ahlak bir kemal meselesi değil bir beka meselesidir. Makâsıd-ahlak ilişkisi üç açıdan ele alınır: Birincisi, ahlaki davranışların gayelerinin ele alınmasıdır. Niçin merhametli olmak gerekiyor? Niçin özverili olmak …

Kur’an-ı Kerim’de Zihinsel Erdemler | Ders 19

Bu haftaki dersimizde Hadi Adanalı Hocamız, Kur’an-ı Kerim’in “ihsan” kavramını merkeze alarak “iyilik” fikrinin etik, estetik ve hukuk/adalet alanlarıyla nasıl bir ilişkisi olduğunu tartıştı. Hocamız, Kur’an-ı Kerim’in iyilik dilinin yalnızca normatif hükümlerle sınırlı olarak okunamayacağını, ihsan kavramı rehberliğinde iyiliğin estetik ve adalet fikrine temas eden daha geniş bir kavram dünyası içinde ele alınması gerektiğini belirtti. …

Taha Abdurrahman Okumaları | Ders 14

Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamız bu haftaki dersinde, Taha Abdurrahman’ın İtimaniye felsefesinin ve bu felsefesinin hem seküler ahlak felsefesinden hem de irfani ahlak anlayışından hangi yönleriyle ayrıldığını ele aldı. İtimaniye felsefesi temelde bir ahlak felsefesidir. Ancak bu ahlak felsefesi ne seküler ahlak felsefesiyle ne de irfani ahlak felsefesiyle aynı zeminde yer alır. Seküler ahlak felsefesinden …